
Twee Zwitserse alpinisten reizen in de zomer van 2025 naar Kirgizstan: Gentiana Zyba en Sandra Christen. Khan Tengri heeft al lang hun aandacht getrokken — afgelegen, veeleisend, compromisloos. Samen met een lokale berggids kiezen ze voor de noordkant. Maar hoog op de berg, slechts meters onder de top, dient zich de beslissende vraag aan: doorgaan, of omdraaien?
We beklimmen al jaren samen bergen. Na expedities naar Ama Dablam en Alpamayo voelde Khan Tengri als de logische volgende stap.
De berg ligt op de grens van Kirgizstan, Kazachstan en China, in het Tien Shan-gebergte — bekend om snelle weersveranderingen en sterke hoogtewind. De aanlooproute volgt de Noord-Inylchek-gletsjer, waar teams grotendeels zelfvoorzienend opereren: tenten, brandstof en voedsel dragen we op onze rug. De beslissingen hier zijn alleen aan ons.
"Khan Tengri" wordt op 2 oktober vertoond in Luzern als onderdeel van een evenement met een live gesprek met Gentiana en Sandra.



Kamp 3 ligt op ongeveer 5.900 meter, op een smal platform tussen de Chapayev-schouder en de top van Khan Tengri. Aan de ene kant breken cornices af boven de richel; aan de andere kant daalt het terrein steil af naar de gletsjer. Er is nauwelijks ruimte voor een handvol tenten.
We brengen hier twee nachten door.
Tijdens de eerste nacht sneeuwt het onophoudelijk. Verse sneeuw drukt tegen de tent, en we kloppen de wanden herhaaldelijk vrij. Tegen de ochtend bedekt een nieuwe laag het kamp. Op de tweede nacht gaat de wekker om 1 uur voor onze topaanval.
De wind geselt de richel, met windstoten tot 75 km/u. Sneeuwpluimen vegen over de helling en beperken het zicht.
Klimmen is uitgesloten.
We wachten.
Uur na uur.
De top ligt slechts een paar verticale meters boven ons — binnen handbereik.
En toch begint hier de echte uitdaging.

Gentiana, wat gebeurt er mentaal in zo'n moment?
Gentiana: "De top voelt plotseling haalbaar, en dat is precies wat het moeilijk maakt. Tegelijkertijd voel je de hoogte: de lucht is dun, je geest vertraagt. En toch moet je op dit moment een heldere beslissing nemen."
Met elk uur wachten neemt het risico toe: verse sneeuw en wind veranderen de route, en hoe langer een team op het hoogkamp blijft, hoe groter de kans om vast te komen zitten. Doorgaan voelt makkelijker. Maar verantwoordelijkheid in de bergen gaat verder dan omhoog bewegen.
Sandra, waarom is omdraaien zo moeilijk?
Sandra: "Doorgaan voelt vaak makkelijker — je volgt gewoon het spoor omhoog. Terugkeren kost meer moeite, omdat het betekent dat je bewust iets loslaat waar je lang naartoe hebt gewerkt."
Uiteindelijk komen meerdere factoren samen: weer, wind, zicht en verantwoordelijkheid voor elkaar als team.
We besluiten terug te keren en dezelfde dag af te dalen naar het basiskamp.
De top blijft.
En misschien is dat een van de belangrijkste lessen in de bergen: succes in het alpinisme wordt niet alleen bepaald door de top, maar door de beslissingen die onderweg worden genomen.