Συνέντευξη

με

την

ορειβάτισσα

Olivia

Jane

Wood

Το 2021 — 150 χρόνια αργότερα — η Βρετανίδα ορειβάτισσα Olivia Jane Wood ετοιμάζεται να αποτίσει φόρο τιμής στην πρωτοποριακή αποστολή της Lucy, ακολουθώντας τα βήματα (και τα πατήματά της) για να κατακτήσει την κορυφή της πιο διαβόητης κορυφής της Ελβετίας.

Ως καταξιωμένη αναρριχήτρια, που μεγάλωσε στο Ζερμάτ—σε απόσταση αναπνοής από το Μάτερχορν—για την Ολίβια αυτό απέχει πολύ από το να είναι «απλώς ένα ακόμη βουνό» και η κατάκτηση της κορυφής θα αποτελέσει την εκπλήρωση ενός ονείρου ζωής. Σε συνεργασία με τη Mammut και τον Ελβετικό Τουρισμό, η Ολίβια θα καταγράφει κάθε βήμα της διαδρομής της σταΛογαριασμός στο Instagram —αλλά, για να σας βάλουμε λίγο στο κλίμα, επικοινωνήσαμε μαζί της για να μάθουμε λίγα περισσότερα για τα παιδικά της χρόνια στην Ελβετία, την αγάπη της για την ύπαιθρο και το αδιάκοπο κυνήγι της αδρεναλίνης...

Μεγαλώνοντας, περνούσες πολύ χρόνο στο Ζερμάτ, έτσι δεν είναι; Ήταν η αναρρίχηση στο Μάτερχορν κάτι που ήθελες πάντα να κάνεις;

Η οικογένειά μου είχε ένα φωτογραφείο στο κέντρο του Ζερμάτ, οπότε πέρασα εκεί το μεγαλύτερο μέρος των παιδικών μου χρόνων. Πήγαινα εκεί αεροπορικώς μόνος μου, ακόμη κι όταν ήμουν επτά ετών. Κυριολεκτικά ξυπνούσα αντικρίζοντας το Μάτερχορν κάθε πρωί. Ήταν ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ζωής της οικογένειάς μου. Με τον παππού μου κάναμε αυτές τις τοπικές πεζοπορίες, ανεβαίνοντας σε ένα σημείο με θέα προς το Μάτερχορν, και θυμάμαι μια μέρα που στεκόμουν εκεί με τους παππούδες μου και έλεγα: «Μια μέρα θα ανέβω εκεί πάνω». Το Μάτερχορν είναι κάτι πραγματικά ξεχωριστό για μένα. Είναι η κορυφή που ήθελα πάντα να κατακτήσω. Για μένα, είναι το πιο εμβληματικό βουνό και ήταν πάντα αυτό που ήθελα να αναρριχηθώ.

Ακόμα και τότε, είχατε πάθος για την ύπαιθρο;

Ναι, μάλλον ήμουν. Κυριολεκτικά ριχνόμουν σε οτιδήποτε, και ίσως αυτό οφειλόταν στο ότι μεγάλωσα έχοντας γύρω μου αυτά τα μεγάλα βουνά. Όταν ήμουν παιδί, απλώς έπαιζα στα βουνά ή κατέβαινα στο ποτάμι και δεν φοβόμουν ποτέ.

Η οικογένειά σου είχε κι αυτή σκυλιά Αγίου Βερνάρδου, έτσι δεν είναι; Αποτελούν κλασικό κομμάτι της ζωής στα βουνά της Ελβετίας.

Είχαμε πέντε σκυλιά Αγίου Βερνάρδου. Έπαιζαν πράγματι κάποιον ρόλο στη διάσωση στο βουνό, μαζί με τους ντόπιους οδηγούς, αλλά κυρίως χρησιμοποιούνταν στην επιχείρηση φωτογραφίας των γονιών μου. Τα ανέβαζαν σε ένα σημείο με θέα και στη συνέχεια οι τουρίστες φωτογραφίζονταν μαζί τους, καθώς αποτελούσαν τόσο χαρακτηριστικό κομμάτι του τοπίου. Είναι το βασικό πράγμα που όλοι γνωρίζουν για το Ζερμάτ.

Και παραδοσιακά χρησιμοποιούνταν για τη διάσωση στο βουνό, έτσι δεν είναι;

Ναι, ήταν σκύλοι έρευνας και διάσωσης, που χρησιμοποιούνταν για να εντοπίζουν ανθρώπους στο χιόνι. Μελέτησα σε βάθος την ιστορία τους και, απ’ όσα διάβασα, υπάρχει ένα πέρασμα που εκτείνεται από την Ελβετία έως την Ιταλία, το Μεγάλο Πέρασμα του Αγίου Βερνάρδου, το οποίο ήταν πραγματικά επικίνδυνο — όχι μόνο επειδή βρίσκεται ψηλά στα βουνά, αλλά και λόγω των επιθέσεων από εισβολείς. Τελικά, στο πέρασμα χτίστηκε ένα ορειβατικό καταφύγιο, όπου διατηρούνταν σκύλοι, που αργότερα έγιναν γνωστοί ως σκύλοι του Αγίου Βερνάρδου, οι οποίοι προσπαθούσαν να διασώσουν τραυματισμένους ανθρώπους στην περιοχή. Και κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα. Είναι πραγματικά συναρπαστικό, αν το ψάξετε σε βάθος.

Υπήρχαν γυναίκες αναρριχήτριες που θαυμάζατε όταν μεγαλώνατε;

Όταν μεγάλωνα, υπήρχαν πολλές γυναίκες αναρριχήτριες σε περιοδικά και στην τηλεόραση, αλλά θυμάμαι ιδιαίτερα ότι πριν από περίπου πέντε χρόνια παρακολούθησα ένα ντοκιμαντέρ στο οποίο συμμετείχε η Gwen Moffat και με ενέπνευσε πραγματικά.

Πριν από 150 χρόνια, όταν η Λούσι Γουόκερ ανέβηκε στο Μάτερχορν, θεωρούνταν αμφιλεγόμενο το ότι σκαρφάλωνε εκεί. Ποια είναι σήμερα η στάση απέναντι στις γυναίκες αναρριχήτριες;

Νιώθω ότι πλέον είναι πολύ πιο συνηθισμένο για τις γυναίκες ορειβάτισσες και αναρριχήτριες να κατακτούν ψηλά βουνά. Πιστεύω ότι οι γυναίκες έχουν τις ίδιες δυνατότητες με τους άνδρες στα βουνά — και προσδίδουν μια υπέροχη ενέργεια στην ορειβασία και την αναρρίχηση του 21ου αιώνα.

Πότε περάσατε από το να εξερευνάτε απλώς την ύπαιθρο ως παιδί στο να σκεφτείτε: «Εντάξει, αυτό θέλω να κάνω»;

Όταν ήμουν παιδί, έκανα πολλή αναρρίχηση με τον παππού μου. Με πήγαινε συνέχεια στο Λέικ Ντίστρικτ. Ως παιδί δεν ανέβηκα ποτέ σε κορυφές 4.000 μέτρων στο Ζερμάτ· έκανα όμως πολλές πεζοπορίες και αναρρίχηση σε βράχο. Αργότερα, στο πανεπιστήμιο, έγινα μέλος του ορειβατικού και αναρριχητικού συλλόγου, και εκεί ουσιαστικά ξεκίνησαν όλα.

Παρακολουθήσαμε σεμινάρια χειμερινών δεξιοτήτων στα Κερνγκόρμς… πήγαμε για αναρρίχηση σε βράχο… κάναμε αναρρίχηση σε κλειστό χώρο. Τότε άρχισα να παίρνω τα πράγματα πιο σοβαρά και να ξεπερνώ τα όριά μου. Πάντα μου άρεσαν η πεζοπορία και οι διασχίσεις σε εύκολο βραχώδες έδαφος, αλλά όσον αφορά τις πραγματικά μεγάλες διαδρομές, το πανεπιστήμιο ήταν το σημείο καμπής — τότε άρχισα να κάνω τις μεγάλες διαδρομές στη Σκωτία. Μερικοί από τους τύπους της λέσχης ήταν επαγγελματίες, απίστευτοι αναρριχητές — οπότε έκανα πράγματα που ήταν εντελώς έξω από τη ζώνη άνεσής μου, αλλά αυτό μου έδωσε γρήγορα αυτοπεποίθηση.

Από εκεί και πέρα, άρχισα να προσπαθώ να ακολουθώ φίλους που ήταν πολύ καλύτεροι από εμένα. Τότε ήμουν αρχάριος στην αναρρίχηση. Τους παρατηρούσα και έβλεπα πώς σκαρφάλωναν, προσπαθώντας να μάθω τις τεχνικές με το σχοινί. Και από εκεί τα πράγματα εξελίχθηκαν, με εξορμήσεις στο Σαμονί και μερικές μεγάλες αλπικές διαδρομές. Όλα αυτά ενίσχυσαν την αυτοπεποίθησή μου. Η πρώτη μου μεγάλη αλπική διαδρομή ήταν πριν από περίπου πέντε χρόνια και την ερωτεύτηκα αμέσως, επειδή ήταν τόσο επικίνδυνη.

Σε τι διαφέρει κάτι τέτοιο από μια μέρα στη Λέικ Ντίστρικτ;

Ο κίνδυνος είναι απλώς… δεν ξέρω… ίσως δέκα φορές μεγαλύτερος από κάτι σαν μια πεζοπορία στο Scafell; Δεν ξέρω αν περιγράφεται με λόγια. Κάθε φορά που βρίσκομαι εκεί, μένω άφωνος. Εκείνες οι διαδρομές στο Chamonix ή στις Δολομίτες… είναι τεράστιες. Είναι κάτι εξωπραγματικό.

Είναι άλλης κλίμακας. Η ανάβαση στην κορυφή του Μάτερχορν δεν είναι απλώς ένας χαλαρός περίπατος, και τα τελευταία 4.000 πόδια είναι μια αδιάκοπη ανάβαση. Πώς προπονείσαι για κάτι τέτοιο; Τι είδους πράγματα πρέπει να έχεις κατά νου;

Πρέπει να αποκτήσω αρκετά καλή φυσική κατάσταση, ώστε να έχω τις καλύτερες πιθανότητες να φτάσω στην κορυφή. Είναι πολύ πιο εύκολο να προπονείσαι όταν έχεις έναν στόχο. Θα δώσω προτεραιότητα στη φυσική κατάσταση για το βουνό και στις δεξιότητες αποτελεσματικής κίνησης. Θα προσπαθήσω να μιμηθώ το ίδιο είδος κίνησης στον βράχο — κάνοντας εξάσκηση σε διαδρομές scrambling βαθμού 2 ή 3 και σε αναρριχητικές διαδρομές βαθμού V Diff, αλλά κουβαλώντας σακίδιο και φορώντας ορειβατικές μπότες, ενώ κανονικά, σε κάτι τέτοιο, θα φορούσες παπούτσια αναρρίχησης. Θέλω να συνηθίσω να κινούμαι σε αυτές τις διαδρομές με σακίδιο στην πλάτη — γιατί μπορεί να είναι αρκετά άβολο.

Δηλαδή, σχεδόν προσομοιώνεις την κατάσταση;

Ναι, ακριβώς. Και μετά θα κάνω προπόνηση ενδυνάμωσης και πολλή καρδιοαναπνευστική προπόνηση, για να ανταποκριθώ καλύτερα στο υψόμετρο—πολλές απαιτητικές, πολύωρες μέρες στα βουνά.

Πώς επηρεάζει τα πράγματα το υψόμετρο;

Επηρεάζει τον καθένα διαφορετικά. Όταν ήμουν στο Νεπάλ, υπήρχε ένας τύπος που ήταν μαζί μας και άρχισε να εμφανίζει σημάδια πνευμονικού οιδήματος, δηλαδή όταν αρχίζει να συσσωρεύεται υγρό στους πνεύμονες, σε υψόμετρο περίπου 4.800 μέτρων. Αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα και μπορεί πραγματικά να αποβεί θανατηφόρο αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά. Έπειτα, έχεις πονοκεφάλους και δύσπνοια — οπότε όλα γίνονται πολύ πιο δύσκολα. Επομένως, όσο καλύτερη είναι η φυσική μου κατάσταση, τόσο το καλύτερο. Όσον αφορά όμως το Ματερχόρν, δεν ανεβαίνεις τόσο ψηλά — νομίζω ότι η νόσος των υψών με επηρέασε περίπου στα 5.200 μέτρα και απλώς είχα πονοκεφάλους και ένιωθα μια ελαφριά ζάλη.

Τότε υπάρχουν πολλά που πρέπει να έχεις κατά νου. Υποθέτω ότι η αναρρίχηση έχει πολλές παραμέτρους — δεν είναι σαν να τρέχεις εκατό μέτρα σε στίβο ή να κολυμπάς σε πισίνα.

Έχει πλάκα αυτό που λες. Όταν σκαρφαλώνεις σε ένα βουνό, δεν έχεις αντιπάλους όπως σε άλλα αθλήματα. Νομίζω ότι στα παραδοσιακά αθλήματα προπονείσαι διαρκώς για να ξεπεράσεις κάποιον άλλο — να είσαι πιο γρήγορος ή πιο δυνατός από εκείνον. Όμως η αναρρίχηση δεν είναι έτσι. Καταβάλλεις όλη αυτή την προσπάθεια, αλλά συνήθως για να συνεργαστείς με κάποιον και να κάνετε κάτι που κανονικά δεν θα μπορούσες να καταφέρεις μόνος σου. Δεν είναι κάτι συνηθισμένο. Νομίζω ότι αυτό είναι που με ελκύει τόσο πολύ σε αυτήν.

Κάποιοι μπορεί να το βλέπουν ανταγωνιστικά, αλλά δεν φαίνεται πως αυτό είναι το ζητούμενο για σένα. Έχει περισσότερο να κάνει με το να ξεπερνάς τα όριά σου;

Ναι. Αλλά τώρα γνωρίζω σίγουρα τους κινδύνους. Παρόλο που αυτές οι εμπειρίες σου δίνουν αυτοπεποίθηση, δεν πρέπει να έχεις υπερβολική αυτοπεποίθηση. Παλιά σκεφτόμουν πάντα: «Εντάξει, φτάσαμε στην κορυφή, είναι τόσο εύκολο να κατέβουμε». Αλλά δεν είναι — η κατάβαση είναι το πιο επικίνδυνο μέρος.

Μπορώ να φανταστώ ότι με κάτι τέτοιο θα μπορούσες να πάρεις πολύ αέρα—αλλά ίσως εκεί ακριβώς κάνουν λάθος οι άνθρωποι.

100%. Δεν γίνεται να υπεραναλύεις τα πάντα, γιατί μερικές φορές η υπερανάλυση μπορεί να δημιουργήσει το πρόβλημα — όμως πρέπει να γνωρίζεις τα ευάλωτα σημεία σου και τα ‘τι θα γινόταν αν’. Αυτό σίγουρα θα σε σώσει.

Αυτά τα τεράστια βουνά είναι πραγματικά απαιτητικά. Δεν μπορείς να τα πάρεις αψήφιστα.

Απλώς δεν ξέρεις τι πρόκειται να συμβεί. Αλλά νομίζω ότι ο ανθρώπινος νους —ή τουλάχιστον ο δικός μου— έχει ανάγκη από αυτές τις περιπέτειες. Χρειάζομαι να παίρνω αυτά τα ρίσκα. Απλώς έχει νόημα για μένα. Ζούμε σε μια κοινωνία που δίνει έμφαση στις επιδόσεις, όπου είναι ωραίο να διευρύνεις τα όρια και τις αντοχές σου —και αυτό είναι που αγαπώ στις περιπέτειες— η αναρρίχηση σε ένα βουνό όπως το Μάτερχορν είναι ένας ακόμη τρόπος να διευρύνω τα όριά μου.

Πώς αντιμετωπίζεις ψυχολογικά κάτι τέτοιο; Κάποιες στιγμές πρέπει να είναι αρκετά τρομακτικό.

Υπάρχει μόνο ένας τρόπος να ανέβεις και ένας να κατέβεις, οπότε προσπαθώ απλώς να παραμένω απόλυτα συγκεντρωμένος και πολύ ήρεμος. Δεν το πολυσκέφτομαι. Το να φοβάσαι λίγο κάνει καλό, αλλά όχι σε σημείο να παραλύσεις. Προσπαθώ απλώς να το απολαμβάνω.

Μήπως είναι θέμα να μπαίνεις σε μια «κατάσταση ροής» — να κάνεις απλώς τα πράγματα φυσικά;

Ναι, δεν θέλεις να το σκέφτεσαι. Ξέρω ότι οι κίνδυνοι υπάρχουν, αλλά δεν τους σκέφτομαι.

Έχεις κάποιο αγαπημένο μέρος στο Ηνωμένο Βασίλειο όπου σου αρέσει να σκαρφαλώνεις;

Τον χειμώνα, θα ήταν στη Σκωτία. Δεν έχω κάνει πολλές χειμερινές δραστηριότητες εκεί πάνω, αλλά είναι το ιδανικό μέρος για να αποκτήσεις αυτοπεποίθηση στη χειμερινή ορειβασία. Μετά είναι και η Περιοχή των Λιμνών. Λατρεύω τις Λάνγκντεϊλ για αναρρίχηση — εκεί υπάρχουν υπέροχες ορθοπλαγιές για αναρρίχηση ένα όμορφο ηλιόλουστο απόγευμα. Αγαπώ και την Ουαλία, αλλά δεν έχω καταφέρει να την απολαύσω τόσο. Έχει μερικές υπέροχες αναρριχητικές διαδρομές.

Και τι γίνεται στην Ευρώπη;

Πάντα επιστρέφω στο Ζερμάτ, γιατί είναι σαν δεύτερο σπίτι για μένα. Είναι τόσο ασφαλές — δεν επιτρέπονται αυτοκίνητα, υπάρχουν μόνο μικρά ηλεκτρικά ταξί. Και μετά, την Κυριακή, δεν επιτρέπεται να κάνεις κηπουρική ή να βάλεις πλυντήριο — κι αν το κάνεις, σου επιβάλλεται πρόστιμο. Είναι εκπληκτικό. Και το παγωμένο τσάι με ροδάκινο είναι υπέροχο. Υπάρχει επίσης και η Ιταλία. Το Γκραν Παραντίζο είναι ένα πανέμορφο εθνικό πάρκο. Παραμένει αλπικό, αλλά δεν υπάρχει τεχνική αναρρίχηση σε αυτό.

Πού νιώθεις εσύ όλη αυτή την έξαψη; Όταν επιστρέφεις από μια μεγάλη περιπέτεια; Ή όταν βρίσκεσαι εκεί έξω;

Στο τέλος υπάρχει αυτό το συναίσθημα — συνήθως με πιάνει ένα μικρό σοκ και χρειάζομαι λίγο χρόνο για να συνειδητοποιήσω τι μόλις έκανα — αλλά για μένα, σημασία έχει να το κάνω. Είναι η αδρεναλίνη. Αυτό λαχταρώ στη ζωή μου.

Ωστόσο, μέχρι πού θα έφτανες; Υπάρχουν πράγματα που δεν θα έκανες;

Τρέμω τις πτήσεις — αλλά εξακολουθώ να πετάω. Ένας από τους στόχους μου στη ζωή ήταν να απαλλαγώ από αυτόν τον φόβο, οπότε σκέφτηκα ότι, για να το πετύχω, θα έπαιρνα την άδεια AFF, που αφορά την ελεύθερη πτώση με αλεξίπτωτο. Έτσι, βρίσκομαι τώρα στη διαδικασία να την αποκτήσω και πλέον μπορώ να πηδάω μόνος μου από τα αεροπλάνα. Εξακολουθώ να φοβάμαι, αλλά έχω απαλλαγεί από μεγάλο μέρος του φόβου μου, επειδή τα αεροπλάνα της ελεύθερης πτώσης είναι τα χειρότερα αεροπλάνα για να πετάξεις — είναι κάτι μικρά, σαραβαλιασμένα αεροπλάνα. Και δεν μπορώ καν να περιγράψω το συναίσθημα όταν πέφτεις από ένα αεροπλάνο και μετά ανοίγεις το αλεξίπτωτό σου. Είναι απίστευτο το συναίσθημα όταν έχεις ανοίξει το αλεξίπτωτό σου και πετάς στον αέρα.

Ναι, αυτό το σημείο ακούγεται εντάξει, αλλά πρέπει πρώτα να κάνεις το ‘πέσιμο από το αεροπλάνο’ για να φτάσεις εκεί.

Ναι, είναι περίεργο. Αν το σκεφτώ, στην πραγματικότητα με τρομάζει. Δεν μπορώ πραγματικά να εξηγήσω πώς είναι. Ίσως να μπεις σε μια αεροδυναμική σήραγγα και να το δοκιμάσεις, γιατί η αίσθηση είναι παρόμοια. Δεν είναι κάτι για το οποίο είναι φτιαγμένο το ανθρώπινο σώμα. Δεν είναι καθόλου φυσιολογικό για το ανθρώπινο σώμα να πηδά από ένα αεροπλάνο, στα 15.000 πόδια ύψος.

Πώς χαλαρώνετε, λοιπόν, μετά από όλα αυτά;

Δεν χαλαρώνω. Μάλλον χαλαρώνω στον ελεύθερό μου χρόνο, αλλά πάντα σκέφτομαι ποια θα είναι η επόμενη περιπέτειά μου. Αυτό μου δίνει ζωή. Μου δίνει κίνητρο να συνεχίζω. Είναι σαν τη γιαγιά μου—είναι 80 ετών και εξακολουθεί να περπατά στους λόφους. Πάντα τη ρωτάω: «Πώς συνεχίζεις ακόμα;» κι εκείνη μου λέει: «Επειδή δεν κάθομαι άπραγη».

Το να έχεις έναν λόγο να σηκωθείς από το κρεβάτι είναι σημαντικό — είναι αυτό που σε παρακινεί να ασχολείσαι με τόσα διαφορετικά πράγματα; Εκτός από την αναρρίχηση, ασχολείσαι πολύ και με την ορεινή ποδηλασία και το snowboard.

Ναι — είναι όπως με την ποδηλασία βουνού. Ξεκίνησα πριν από τέσσερα χρόνια. Τα πήγαινα καλά, πράγμα που σήμαινε ότι ήθελα να γίνω καλύτερος. Και τώρα είναι απλώς άλλο ένα κομμάτι της ζωής μου. Αυτό που μου αρέσει περισσότερο είναι το hike-a-bike — να ανεβαίνω στα βουνά πεζός, κουβαλώντας το ποδήλατό μου — και αυτό με βοηθάει να διατηρώ τη φυσική μου κατάσταση, καθώς το να κουβαλάς ένα ποδήλατο σε ένα βουνό είναι δέκα φορές πιο δύσκολο από το να κουβαλάς ένα σακίδιο. Όλα αλληλοσυμπληρώνονται.

Και μετά είναι το SUP και το σνόουμπορντ. Υποθέτω πως απλώς αγκαλιάζω κάθε περιπέτεια. Σε καμία περίπτωση δεν είμαι από αυτούς που είναι καλοί σε όλα· απλώς δεν τα παρατάω. Συνεχίζω να προσπαθώ μέχρι να βελτιωθώ. Δεν έχω έμφυτο ταλέντο σε όλα, αλλά πάντα θέλω να μαθαίνω.

Έτσι πρέπει να είσαι. Μιλάμε εδώ και αρκετή ώρα—έχεις κάποια σοφά λόγια για να κλείσουμε;

Αν μπορώ να το κάνω εγώ, μπορεί να το κάνει ο καθένας. Αυτά είναι τα λόγια σοφίας μου.

Αυτό το καλοκαίρι, η Olivia θα πραγματοποιήσει την πρώτη της ανάβαση στο Μάτερχορν, ακριβώς 150 χρόνια μετά την ημέρα που η Lucy Walker έγινε η πρώτη γυναίκα που ανέβηκε στο βουνό. Για να παρακολουθήσετε το πρόγραμμα προπόνησής της και να δείτε τι χρειάζεται για να ολοκληρώσει μια τέτοια ανάβαση, ακολουθήστε@olivia.jane.x ,@mammut_uk ,@zermatters ,@myswitzerland , και το#lucywalker150 hashtag στο Instagram για ενημερώσεις.