Δοκιμάζοντας

τα

όρια

του

εγχειριδίου

Όταν παρακολουθείς ένα μάθημα ασφάλειας σε περίπτωση χιονοστιβάδας, μαθαίνεις τι να κάνεις όταν τα πράγματα δεν εξελίσσονται σύμφωνα με το σχέδιο. Ωστόσο, σε μια πραγματική έκτακτη ανάγκη, κάθε κατάσταση είναι διαφορετική. Ο φωτογράφος αναρρίχησης σε πάγο Tim Banfield είχε βγει με δύο φίλες του — τις αναρριχήτριες Michelle Kadatz και Maia Schumacher — για αυτό που πίστευαν ότι θα ήταν μια χαλαρή μέρα εξερεύνησης μερικών διαδρομών. Όμως, αφού δεν αντιλήφθηκαν τα προειδοποιητικά σημάδια της ανόδου των θερμοκρασιών και τις λεπτές ενδείξεις στην πρόγνωση χιονοστιβάδων, μια αναπάντεχη εξέλιξη είχε ως αποτέλεσμα να θαφτεί η Michelle σε βάθος τεσσάρων μέτρων κάτω από μια χιονοστιβάδα. Αυτό που ακολούθησε ήταν μία από τις βαθύτερες διασώσεις συντρόφου που έχουν καταγραφεί. Μετά τη μικρού μήκους ταινία μας «Τέσσερα μέτρα βάθος», μιλήσαμε με τον Tim για το πώς εκείνος και η Maia κατάφεραν αυτό που πολλοί θεωρούσαν αδύνατο και για το πώς ελπίζει η ιστορία τους να ενισχύσει την ευαισθητοποίηση σχετικά με τον τρόπο διδασκαλίας των πρωτοκόλλων διάσωσης.

Ποιο ήταν το σχέδιο για εκείνη την ημέρα; 

Ήταν να πάω να τραβήξω πλάνα από αναρρίχηση σε πάγο, αλλά στις 7:00 το πρωί έλαβα ένα μήνυμα ή ένα τηλεφώνημα από τη Maia και τη Michelle, που με ρωτούσαν αν ήθελα να πάω μαζί τους. Ήθελαν να πάνε σε εκείνη την περιοχή, επειδή η Michelle εξέταζε δύο διαδρομές για αλπική αναρρίχηση και αναρρίχηση σε πάγο, κι εγώ αναρωτιόμουν αν θα μπορούσα να τραβήξω τη διαδρομή αναρρίχησης σε πάγο από το έδαφος, οπότε πήγα μαζί τους.

Ξεκίνησες τη μέρα ανεβαίνοντας με ορειβατικά πέδιλα σε μια διαμορφωμένη διαδρομή σκι αντοχής και γνώριζες ότι ήταν μία από τις πιο δημοφιλείς καλοκαιρινές πεζοπορικές διαδρομές στα Βραχώδη Όρη. Πιστεύεις ότι αυτό έκανε εσένα και την ομάδα να εφησυχάσετε λίγο; 

Ήταν ακριβώς το είδος του ανάγλυφου για το οποίο προειδοποιούσε η πρόγνωση, αλλά ξέρω ότι δεν το αντιλήφθηκα επειδή τη διάβασα πολύ γρήγορα. Το θέμα είναι ότι πρόκειται για μια εξαιρετικά δημοφιλή τοποθεσία το καλοκαίρι, η οποία εκείνους τους μήνες δεν ενέχει ιδιαίτερους κινδύνους — όμως αυτό αλλάζει τον χειμώνα. Το σημείο από όπου πέρασε η χιονοστιβάδα είναι μια απότομη πλαγιά, εντελώς χωρίς φυσικά στηρίγματα. Ως πεζοπόρος ή δρομέας σε μονοπάτι, μπορεί να μην το προσέξεις, όμως — επειδή οι φουρκέτες κάνουν τη διαδρομή να φαίνεται λιγότερο απότομη και ολόκληρη η πλαγιά έχει συνολικό μήκος μόλις 300 ή 400 μέτρα. Παρ’ όλα αυτά, εξακολουθεί να είναι σοβαρό ορεινό ανάγλυφο, ιδιαίτερα τον χειμώνα.

Γλίστρησες και έπεσες προσπαθώντας να κατέβεις προς τη Μισέλ και τη Μάια, αφού προκλήθηκε η χιονοστιβάδα. Τι πέρασε από το μυαλό σου; 

Σκεφτόμουν ότι δεν είχα την πολυτέλεια να τραυματιστώ. Ακόμη και ένας μικρός τραυματισμός, όπως ένα διάστρεμμα στον καρπό, θα μπορούσε να σήμαινε ότι η Michelle ίσως να μην είχε επιζήσει, επειδή θα ήμουν πιο αργός στο φτυάρισμα. Τα περιθώρια επιτυχίας ήταν τόσο μικρά.

Ποιες ήταν οι πρώτες σας σκέψεις για το πώς θα επιχειρούσατε μια διάσωση από βάθος τεσσάρων μέτρων, με μόνο δύο άτομα να σκάβουν; 

Σε περίπτωση βαθιάς ταφής, συνήθως διδάσκεται ότι θα υπάρχει διαθέσιμη μια μικρή ομάδα ατόμων για να βοηθήσει, κάτι που θα σας επέτρεπε να καταρτίσετε ένα συντονισμένο σχέδιο και να εφαρμόσετε έναν κύκλο εναλλαγής στο σκάψιμο, ώστε να διατηρήσετε τις δυνάμεις σας. Κι εγώ στεκόμουν εκεί και σκεφτόμουν: “Λοιπόν, αυτό γαμώτο δεν πρόκειται να συμβεί ποτέ. Είτε της εξασφαλίζουμε αεραγωγό είτε πεθαίνει.” Έπρεπε επίσης να φτάσουμε σε εκείνη όσο το δυνατόν πιο γρήγορα, χωρίς να καταρρεύσει η τρύπα πάνω μας. Σκάψαμε ουσιαστικά σε βάθος ενός μέτρου και στη συνέχεια φτιάξαμε ένα πλατύσκαλο για να απομακρύνουμε το χιόνι, ώστε να μην ξανακυλήσει πάνω μας. Μπορείτε να το φανταστείτε ως τρεις πλατφόρμες σε βάθος τεσσάρων μέτρων. Εγώ έσκαβα προς τα κάτω και η Maia απομάκρυνε το χιόνι ακόμη πιο μακριά.

Αυτό που με μπέρδεψε περισσότερο όταν διάβασα την αναφορά και είδα τις φωτογραφίες ήταν η φυσική πίσω από όλο αυτό. Μπορείς να περιγράψεις ακριβώς πώς έπρεπε να κινηθείς;

Ουσιαστικά, κάναμε βαθιά καθίσματα με πλήρες εύρος κίνησης, σκάβοντας κάτω από τα πόδια μας αντί στο ύψος της μέσης. Στα τελευταία 50 έως 100 εκατοστά, ήμουν σχεδόν ανάποδα, προσπαθώντας να πετάξω το χιόνι με το φτυάρι πίσω από τον ώμο μου και το έκανα επίτηδες έτσι, ώστε να μη χάνω χρόνο. Όταν μπορέσαμε επιτέλους να εξασφαλίσουμε αεραγωγό για τη Μισέλ, απείχαμε προφανώς πολύ από το να την απεγκλωβίσουμε, οπότε κάλυψα ουσιαστικά το κεφάλι της με ένα πρόχειρο σκέπαστρο σαν σκηνή, για να μην ξαναθαφτεί το πρόσωπό της.

Κατά τη διάρκεια της διάσωσης, σκεφτήκατε εσύ και η Μάια τη δική σας ασφάλεια; 

Η σύντομη απάντηση είναι ναι. Υπήρχαν σαφώς ανησυχίες για δευτερογενείς χιονοστιβάδες και αυτό συζητήθηκε. Ακολουθείς όλες τις διαδικασίες μιας διάσωσης, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν εγγενείς κίνδυνοι.

Τι γίνεται με το κρύο; Ένας από τους κινδύνους κατά τις διασώσεις, ιδιαίτερα τον χειμώνα, είναι να ξεχνάμε ότι τόσο ο ασθενής όσο και ο διασώστης πρέπει να παρακολουθούν τη θερμοκρασία του σώματός τους, πέρα από όλα τα άλλα που συμβαίνουν, ώστε να μην πάθουν και οι ίδιοι υποθερμία. 

Είχαμε δώσει στη Michelle τα μπουφάν μας καθώς την απεγκλωβίζαμε, για να μην πάθει υποθερμία. Αυτό όμως σήμαινε ότι φορούσα μόνο ένα πολύ ιδρωμένο ισοθερμικό, κι έτσι κατέληξα να κρυώνω εγώ όταν έφτασε το ελικόπτερο. Κάποια στιγμή, χρειάστηκε να σταματήσω για να πιω νερό, γιατί με είχαν πιάσει τόσο έντονες κράμπες. Τότε ήταν που τραβήχτηκαν οι φωτογραφίες του περιστατικού.

Έχεις κάνει έκτοτε κάποια αλλαγή στη λίστα εξοπλισμού σου; 

Μεταξύ των τριών μας είχαμε μόνο μία συσκευή επικοινωνίας με ενεργή υπηρεσία – ένα inReach – και την είχε η Μισέλ. Ευτυχώς, ήταν στην κορυφή του σακιδίου της, οπότε βρισκόταν ακριβώς δίπλα στο κεφάλι της, αλλά ούτε η Μάια ούτε εγώ ξέραμε πώς να τη χρησιμοποιήσουμε, κι έτσι χάσαμε χρόνο. Τώρα, θα ήθελα να υπάρχουν τουλάχιστον δύο συσκευές επικοινωνίας σε μια ομάδα τριών ατόμων. Θα έπαιρνα επίσης ένα βαρύ μονωτικό μπουφάν. Ακόμα κι αν δεν σταματάς για πολλή ώρα όταν κάνεις ορειβατικό σκι και δεν θέλεις αυτό το επιπλέον βάρος, πραγματικά δεν θέλεις να περάσεις τη νύχτα έξω έχοντας μόνο ένα καλοκαιρινό μονωτικό μπουφάν.

Όλα αυτά αποτελούν πολύτιμα μαθήματα για το πώς οι μικρές λεπτομέρειες μπορούν πραγματικά να επηρεάσουν μια ημέρα στο βουνό. Τι θα θέλατε να αποκομίσει ο κόσμος από αυτή την ιστορία;

Ακόμη και με πρόγνωση χαμηλού έως μέτριου κινδύνου και με τη σκέψη ότι επρόκειτο απλώς για μια πιο απαιτητική πεζοπορία, εκ των υστέρων υπήρχαν πολλοί λόγοι για τους οποίους δεν θα έπρεπε να βρισκόμαστε εκεί. Ωστόσο, μέχρι τότε θεωρούνταν ότι, για έναν τόσο βαθύ εγκλωβισμό, θα έπρεπε να υπάρχει ένα τόσο οργανωμένο σχέδιο, με τη συμμετοχή τόσων πολλών ανθρώπων, ώστε να υπάρχει έστω και η παραμικρή πιθανότητα επιβίωσης. Θα ήθελα να πιστεύω ότι το περιστατικό μας απέδειξε πως μπορεί να υπάρχει και ένας άλλος τρόπος. Έκτοτε, έχω μιλήσει με ειδικούς σε θέματα χιονοστιβάδων και διασώστες από όλο τον κόσμο και ελπίζω αυτή η ιστορία να βοηθήσει να κατανοήσουμε πού μπορεί να χαθεί χρόνος ή να θεωρήσει κάποιος ότι πρέπει να ακολουθήσει ένα αυστηρό πρωτόκολλο. Όταν συμβαίνουν τέτοια περιστατικά, πρέπει να ενεργείς γρήγορα και με σύνεση, αξιοποιώντας τους διαθέσιμους πόρους.