Συνέντευξη

με

την

ορειβάτισσα

Olivia

Jane

Wood

Το 2021 — 150 χρόνια αργότερα — η Βρετανίδα ορειβάτισσα Olivia Jane Wood πρόκειται να αποτίσει φόρο τιμής στην πρωτοποριακή αποστολή της Λούσι, ακολουθώντας τα βήματα (και τα πατήματά) της για να φτάσει στην κορυφή της πιο διαβόητης κορυφής της Ελβετίας.

Ως έμπειρη αναρριχήτρια, που μεγάλωσε στο Ζερμάτ—σε απόσταση αναπνοής από το Μάτερχορν—αυτό απέχει πολύ από το να είναι «απλώς ένα ακόμη βουνό» για την Olivia, και η κατάκτηση της κορυφής θα αποτελέσει την εκπλήρωση ενός ονείρου ζωής. Σε συνεργασία με τη Mammut και το Switzerland Tourism, η Olivia θα καταγράφει κάθε βήμα του ταξιδιού της στηΛογαριασμός στο Instagram —αλλά, για να σας βάλουμε λίγο στο κλίμα, επικοινωνήσαμε μαζί της για να μάθουμε περισσότερα για τα παιδικά της χρόνια στην Ελβετία, την αγάπη της για τις δραστηριότητες στη φύση και την αδιάκοπη αναζήτηση της αδρεναλίνης...

Μεγαλώνοντας, περνούσες πολύ χρόνο στο Ζερμάτ, έτσι δεν είναι; Ήταν η αναρρίχηση στο Μάτερχορν κάτι που πάντα ήθελες να κάνεις;

Η οικογένειά μου είχε ένα φωτογραφείο στο κέντρο του Ζερμάτ, οπότε πέρασα εκεί το μεγαλύτερο μέρος των παιδικών μου χρόνων. Πήγαινα εκεί μόνος μου, ακόμη κι όταν ήμουν επτά χρονών. Κυριολεκτικά ξυπνούσα βλέποντας το Μάτερχορν κάθε πρωί. Ήταν ένα μεγάλο κομμάτι της ζωής της οικογένειάς μου. Εγώ και ο παππούς μου κάναμε αυτές τις τοπικές πεζοπορικές διαδρομές μέχρι ένα σημείο με θέα στο Μάτερχορν, και θυμάμαι μια μέρα που στεκόμουν μαζί με τον παππού μου και έλεγα: “Μια μέρα θα ανέβω εκεί πάνω.” Το Μάτερχορν είναι κάτι πραγματικά ξεχωριστό για μένα. Είναι το βουνό που πάντα ήθελα να ανέβω. Για μένα, είναι το πιο εμβληματικό βουνό και ήταν πάντα αυτό που ήθελα να αναρριχηθώ.

Ακόμα και τότε, είχες πάθος για την ύπαιθρο;

Ναι, μάλλον ήμουν. Κυριολεκτικά, ριχνόμουν σε οτιδήποτε, και ίσως αυτό να οφειλόταν στο ότι, μεγαλώνοντας, είχα γύρω μου αυτά τα μεγάλα βουνά. Όταν ήμουν παιδί, απλώς έπαιζα στα βουνά ή κατέβαινα στο ποτάμι και δεν φοβόμουν ποτέ.

Είχατε κι εσείς σκυλιά Αγίου Βερνάρδου στην οικογένειά σας, έτσι δεν είναι; Αποτελούν κλασικό κομμάτι της ορεινής ζωής στην Ελβετία.

Είχαμε πέντε σκυλιά Αγίου Βερνάρδου. Έπαιζαν πράγματι κάποιο ρόλο στη διάσωση στο βουνό, μαζί με τους ντόπιους οδηγούς βουνού, αλλά κυρίως χρησιμοποιούνταν στη φωτογραφική επιχείρηση των γονιών μου. Τους ανέβαζαν σε ένα σημείο με θέα και μετά οι τουρίστες φωτογραφίζονταν μαζί τους, επειδή αποτελούσαν τόσο εμβληματικό κομμάτι του τοπίου. Είναι το βασικό πράγμα που γνωρίζουν όλοι για το Zermatt.

Και παραδοσιακά χρησιμοποιούνταν για ορεινή διάσωση, έτσι δεν είναι;

Ναι, ήταν σκύλοι έρευνας και διάσωσης, που χρησιμοποιούνταν για να εντοπίζουν θύματα στο χιόνι. Έψαξα σε βάθος την ιστορία τους και, απ’ όσα διάβασα, υπάρχει ένα πέρασμα που συνδέει την Ελβετία με την Ιταλία, το οποίο ονομάζεται Μεγάλο Πέρασμα του Αγίου Βερνάρδου. Ήταν πραγματικά επικίνδυνο — όχι μόνο επειδή βρισκόταν ψηλά στα βουνά, αλλά και λόγω των επιθέσεων από εισβολείς. Τελικά, στο πέρασμα χτίστηκε ένα ορειβατικό καταφύγιο, όπου κρατούσαν σκύλους, οι οποίοι αργότερα έγιναν γνωστοί ως σκύλοι του Αγίου Βερνάρδου και προσπαθούσαν να διασώσουν τραυματίες στην περιοχή. Κάπως έτσι ξεκίνησαν όλα. Είναι πραγματικά συναρπαστικό, αν ψάξετε περισσότερο.

Υπήρχαν γυναίκες αναρριχήτριες που θαυμάζατε όταν μεγαλώνατε;

Υπήρχαν πολλές αναρριχήτριες στα περιοδικά και στην τηλεόραση όταν μεγάλωνα, αλλά θυμάμαι συγκεκριμένα ότι παρακολούθησα πριν από περίπου πέντε χρόνια ένα ντοκιμαντέρ στο οποίο συμμετείχε η Gwen Moffat, και πραγματικά με ενέπνευσε.

Όταν η Lucy Walker ανέβηκε στο Μάτερχορν πριν από 150 χρόνια, το ότι σκαρφάλωνε εκεί πάνω θεωρήθηκε αμφιλεγόμενο. Ποια είναι η στάση απέναντι στις γυναίκες αναρριχήτριες στις μέρες μας;

Νιώθω ότι πλέον είναι πολύ πιο συνηθισμένο για γυναίκες ορειβάτισσες και αναρριχήτριες να κατακτούν μεγάλα βουνά. Πιστεύω ότι οι γυναίκες έχουν τις ίδιες δυνατότητες με τους άνδρες στα βουνά — και ότι φέρνουν μια εξαιρετική ενέργεια στην ορειβασία και την αναρρίχηση αυτού του αιώνα.

Πότε πέρασες από το να τριγυρνάς απλώς στην ύπαιθρο ως παιδί στο να σκεφτείς: «Εντάξει, αυτό θέλω να κάνω»;

Όταν ήμουν παιδί, πήγαινα συχνά για αναρρίχηση με τον παππού μου. Με έπαιρνε συνέχεια στο Λέικ Ντίστρικτ. Δεν ανέβηκα ποτέ σε κορυφές 4.000 μέτρων όταν ήμουν παιδί στο Ζερμάτ· έκανα όμως πολλή πεζοπορία και αναρρίχηση σε βράχο. Όταν όμως πήγα στο πανεπιστήμιο, έγινα μέλος της ορειβατικής και αναρριχητικής λέσχης, και εκεί ουσιαστικά ξεκίνησαν όλα.

Κάναμε μαθήματα χειμερινών τεχνικών στα Κερνγκόρμς… πήγαμε για αναρρίχηση σε βράχο… κάναμε αναρρίχηση σε κλειστό χώρο. Τότε άρχισα να παίρνω τα πράγματα πιο σοβαρά και να ξεπερνώ τα όριά μου. Πάντα μου άρεσαν η πεζοπορία και η διάσχιση εύκολου βραχώδους πεδίου, αλλά όσον αφορά τις πραγματικά μεγάλες διαδρομές, το πανεπιστήμιο άλλαξε τα πάντα—κάναμε τις μεγάλες διαδρομές στα βουνά της Σκωτίας. Κάποιοι από τους τύπους στη λέσχη ήταν επαγγελματίες, ήταν απίστευτοι αναρριχητές—έτσι έκανα πράγματα που βρίσκονταν εντελώς έξω από τη ζώνη άνεσής μου, αλλά αυτό ενίσχυσε γρήγορα την αυτοπεποίθησή μου.

Από εκεί και πέρα, άρχισα να προσπαθώ να πηγαίνω μαζί με φίλους που ήταν πολύ καλύτεροι από μένα. Τότε δεν είχα σχεδόν καμία εμπειρία στην αναρρίχηση. Τους παρατηρούσα και έβλεπα πώς σκαρφάλωναν, προσπαθώντας να μάθω τις τεχνικές χρήσης σχοινιών. Και από εκεί και πέρα τα πράγματα εξελίχθηκαν, με εξορμήσεις στο Σαμονί και μερικές μεγάλες αλπικές διαδρομές. Όλα αυτά ενίσχυσαν την αυτοπεποίθησή μου. Η πρώτη μου μεγάλη αλπική διαδρομή ήταν πριν από περίπου πέντε χρόνια και την ερωτεύτηκα αμέσως, επειδή ήταν τόσο επικίνδυνη.

Σε τι διαφέρει κάτι τέτοιο από μια μέρα στην Περιοχή των Λιμνών;

Ο κίνδυνος είναι απλώς… δεν ξέρω… ίσως δέκα φορές μεγαλύτερος απ’ ό,τι κάτι σαν το να ανέβεις περπατώντας στο Σκάφελ; Δεν ξέρω αν περιγράφεται με λόγια. Κάθε φορά που βρίσκομαι εκεί έξω, μένω άφωνος. Εκείνες οι διαδρομές στο Σαμονί ή στους Δολομίτες… είναι τεράστιες. Είναι σαν να βρίσκεσαι σ’ έναν άλλο κόσμο.

Είναι εντελώς διαφορετικό επίπεδο. Το να φτάσεις στην κορυφή του Μάτερχορν δεν είναι απλώς ένας χαλαρός περίπατος, και τα τελευταία 4.000 πόδια είναι μία αδιάκοπη ανάβαση. Πώς προπονείσαι για κάτι τέτοιο; Τι είδους πράγματα πρέπει να έχεις κατά νου;

Πρέπει να φροντίσω να είμαι σε αρκετά καλή φυσική κατάσταση, ώστε να έχω τις καλύτερες πιθανότητες να φτάσω στην κορυφή. Είναι πολύ πιο εύκολο να προπονείσαι όταν έχεις έναν στόχο. Θα δώσω προτεραιότητα στη φυσική κατάσταση για το βουνό και στην τεχνική αποδοτικής κίνησης. Θα προσπαθήσω να μιμηθώ το ίδιο είδος κινήσεων σε βράχο — κάνοντας προπόνηση σε διαδρομές scrambling βαθμού 2 ή 3 και σε αναρριχητικές διαδρομές Vdiff, αλλά κουβαλώντας σακίδιο και φορώντας ορειβατικές μπότες, ενώ συνήθως σε κάτι τέτοιο θα φορούσες παπούτσια αναρρίχησης. Θέλω να συνηθίσω να κινούμαι σε αυτές τις διαδρομές με σακίδιο στην πλάτη — επειδή μπορεί να είναι αρκετά άβολο.

Άρα, ουσιαστικά προσομοιώνεις την κατάσταση;

Ναι, ακριβώς. Και μετά θα κάνω προπόνηση ενδυνάμωσης και πολλή καρδιοαναπνευστική προπόνηση, για να με βοηθήσει με το υψόμετρο — πολλές μεγάλες, γεμάτες μέρες στα βουνά.

Πώς επηρεάζει το υψόμετρο τα πράγματα;

Επηρεάζει τον καθένα διαφορετικά. Όταν ήμουν στο Νεπάλ, ήταν μαζί μας ένας άντρας που άρχισε να παρουσιάζει συμπτώματα πνευμονικού οιδήματος, δηλαδή άρχισε να συσσωρεύεται υγρό στους πνεύμονες, περίπου στα 4.800 μέτρα. Αυτό είναι ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα και μπορεί πράγματι να αποβεί θανατηφόρο αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά. Και μετά είναι οι πονοκέφαλοι και η δύσπνοια—οπότε όλα γίνονται πολύ πιο δύσκολα. Επομένως, όσο καλύτερη είναι η φυσική μου κατάσταση, τόσο το καλύτερο. Όσον αφορά όμως το Μάτερχορν, δεν βρίσκεσαι και τόσο ψηλά—νομίζω ότι η νόσος του υψομέτρου με έπιασε περίπου στα 5.200 μέτρα και απλώς είχα πονοκεφάλους και ένιωθα μια μικρή ζάλη.

Τότε έχεις πολλά πράγματα να σκεφτείς. Υποθέτω πως υπάρχουν πολλοί παράγοντες στην αναρρίχηση — δεν είναι σαν να τρέχεις εκατό μέτρα σε στίβο ή να κολυμπάς σε πισίνα.

Έχει ενδιαφέρον που το λες αυτό. Όταν αναρριχάσαι σε ένα βουνό, δεν έχεις αντιπάλους όπως στα άλλα αθλήματα. Νομίζω πως στα παραδοσιακά αθλήματα προπονείσαι συνεχώς για να νικήσεις κάποιον άλλο — για να είσαι πιο γρήγορος ή πιο δυνατός από εκείνον. Όμως η αναρρίχηση δεν είναι καθόλου έτσι. Καταβάλλεις όλη αυτή την προσπάθεια, αλλά συνήθως για να συνεργαστείς με κάποιον και να κάνετε κάτι που κανονικά δεν θα μπορούσες να κάνεις μόνος σου. Δεν είναι κάτι συνηθισμένο. Νομίζω πως αυτό είναι που με ελκύει τόσο πολύ στην αναρρίχηση.

Κάποιοι μπορεί να το βλέπουν ανταγωνιστικά, αλλά δεν φαίνεται να είναι αυτό το ζητούμενο για σένα. Έχει περισσότερο να κάνει με το να ξεπερνάς τα όριά σου;

Ναι. Όμως τώρα ξέρω πολύ καλά τους κινδύνους. Παρόλο που αυτές οι εμπειρίες ενισχύουν την αυτοπεποίθησή σου, δεν πρέπει να επαναπαύεσαι. Παλιά σκεφτόμουν πάντα: «Εντάξει, τώρα φτάσαμε στην κορυφή, είναι τόσο εύκολο να κατεβούμε». Αλλά δεν είναι — η κατάβαση είναι το πιο επικίνδυνο μέρος.

Μπορώ να φανταστώ ότι με κάτι τέτοιο μπορεί εύκολα να πάρει κανείς πολύ αέρα — αλλά ίσως ακριβώς εκεί να γίνεται το λάθος.

100%. Δεν γίνεται να υπεραναλύεις τα πάντα, γιατί μερικές φορές η υπερανάλυση μπορεί να δημιουργήσει το πρόβλημα — αλλά πρέπει να γνωρίζεις τα ευάλωτα σημεία σου και τα πιθανά ‘αν’. Αυτό σίγουρα θα σε σώσει.

Αυτά τα τεράστια βουνά είναι πραγματικά απαιτητικά. Δεν μπορείς να τα πάρεις αψήφιστα.

Απλώς δεν ξέρεις ποτέ τι πρόκειται να συμβεί. Όμως πιστεύω ότι το ανθρώπινο μυαλό —ή τουλάχιστον το δικό μου— χρειάζεται αυτές τις περιπέτειες. Χρειάζομαι να αναλαμβάνω αυτά τα ρίσκα. Για μένα, απλώς έχει νόημα. Ζούμε σε μια κοινωνία που δίνει έμφαση στις επιδόσεις, όπου είναι ωραίο να ξεπερνάς τα όρια και τους περιορισμούς —κι αυτό είναι που αγαπώ στις περιπέτειες— το να αναρριχηθώ σε ένα βουνό όπως το Μάτερχορν είναι ένας άλλος τρόπος να ξεπεράσω τα όριά μου.

Πώς αντιμετωπίζεις ψυχολογικά κάτι τέτοιο; Σε κάποιες φάσεις πρέπει να μοιάζει αρκετά τρομακτικό.

Υπάρχει μόνο ένας τρόπος να ανέβεις και ένας να κατέβεις, οπότε προσπαθώ απλώς να παραμένω απόλυτα συγκεντρωμένος και πολύ ήρεμος. Δεν το πολυσκέφτομαι. Το να φοβάσαι λίγο είναι υγιές, αλλά όχι σε σημείο να παγώσεις. Προσπαθώ απλώς να το απολαμβάνω.

Μήπως πρόκειται για κάτι σαν την «κατάσταση ροής»—όπου απλώς κάνεις τα πράγματα φυσικά;

Ναι, δεν θέλεις να το σκέφτεσαι. Ξέρω ότι οι κίνδυνοι υπάρχουν, αλλά δεν τους σκέφτομαι.

Έχεις κάποιο αγαπημένο μέρος στο Ηνωμένο Βασίλειο όπου σου αρέσει να σκαρφαλώνεις;

Τον χειμώνα, θα έλεγα τη Σκωτία. Δεν έχω κάνει και πάρα πολλές χειμερινές δραστηριότητες εκεί πάνω, αλλά είναι το ιδανικό μέρος για να αποκτήσεις αυτοπεποίθηση στη χειμερινή ορειβασία. Μετά είναι και η περιοχή των Λιμνών. Λατρεύω τα Λάνγκντεϊλς για αναρρίχηση — έχει εκεί μερικές πανέμορφες ορθοπλαγιές για αναρρίχηση ένα όμορφο, ηλιόλουστο απόγευμα. Λατρεύω και την Ουαλία, αλλά δεν έχω καταφέρει να την απολαύσω όσο θα ήθελα. Έχει εκεί μερικές πανέμορφες αναρριχητικές διαδρομές.

Και τι γίνεται στην Ευρώπη;

Πάντα επιστρέφω στο Ζερμάτ, γιατί είναι σαν δεύτερο σπίτι για μένα. Είναι τόσο ασφαλές — δεν επιτρέπονται αυτοκίνητα εκεί, υπάρχουν μόνο μικρά ηλεκτρικά ταξί. Και μετά, την Κυριακή, δεν επιτρέπεται να κάνεις δουλειές στον κήπο ή να πλύνεις ρούχα — κι αν το κάνεις, σου επιβάλλεται πρόστιμο. Είναι απίστευτο. Και το παγωμένο τσάι με ροδάκινο είναι θεϊκό. Και υπάρχει επίσης η Ιταλία. Το Γκραν Παραντίζο είναι ένα πανέμορφο εθνικό πάρκο. Παραμένει αλπικό, αλλά δεν υπάρχει τεχνική αναρρίχηση σε αυτό.

Πότε νιώθεις όλη αυτή την έξαψη; Όταν επιστρέφεις από μια μεγάλη περιπέτεια; Ή όταν βρίσκεσαι εκεί έξω;

Υπάρχει αυτό το συναίσθημα στο τέλος — συνήθως με πιάνει ένα μικρό σοκ και χρειάζομαι λίγο χρόνο για να συνειδητοποιήσω τι μόλις έκανα — αλλά για μένα, το σημαντικό είναι να το κάνω. Είναι η αδρεναλίνη. Αυτό είναι που λαχταρώ στη ζωή μου.

Μέχρι πού θα το έφτανες όμως; Υπάρχουν πράγματα που δεν θα έκανες;

Τρέμω να πετάω — αλλά συνεχίζω να το κάνω. Ένας από τους στόχους μου στη ζωή ήταν να ξεπεράσω αυτόν τον φόβο, οπότε σκέφτηκα ότι έτσι θα έβγαζα την άδεια AFF, η οποία αφορά τον αλεξιπτωτισμό. Έτσι, βρίσκομαι τώρα στη διαδικασία αυτή και πλέον μπορώ να πηδάω από τα αεροπλάνα χωρίς συνοδό. Φοβάμαι ακόμη, αλλά αυτό έχει μειώσει σημαντικά τον φόβο μου, επειδή τα αεροπλάνα για αλεξιπτωτισμό είναι τα χειρότερα αεροπλάνα στα οποία μπορείς να πετάξεις — είναι κάτι μικρά, σαραβαλιασμένα αεροπλάνα. Και δεν μπορώ καν να περιγράψω το συναίσθημα του να πέφτεις από ένα αεροπλάνο και μετά να ανοίγεις το αλεξίπτωτό σου. Είναι απίστευτη αίσθηση όταν έχεις ανοίξει το αλεξίπτωτό σου και πετάς μέσα στον αέρα.

Ναι, αυτό το κομμάτι ακούγεται εντάξει, αλλά πρέπει να κάνεις το «πέσιμο από το αεροπλάνο» για να φτάσεις σε αυτό.

Ναι, είναι παράξενο. Η σκέψη του και μόνο με τρομάζει. Δεν μπορώ πραγματικά να εξηγήσω πώς είναι. Ίσως να μπεις σε μια αεροσήραγγα και να το δοκιμάσεις, γιατί η αίσθηση είναι παρόμοια. Δεν είναι κάτι για το οποίο είναι φτιαγμένο το ανθρώπινο σώμα. Είναι τόσο αφύσικο για το ανθρώπινο σώμα να πηδά από ένα αεροπλάνο, σε ύψος 15.000 ποδιών.

Και πώς χαλαρώνεις μετά απ’ όλα αυτά;

Δεν χαλαρώνω. Δηλαδή, χαλαρώνω στον ελεύθερο χρόνο μου, αλλά σκέφτομαι συνεχώς ποια θα είναι η επόμενη περιπέτειά μου. Αυτό είναι που μου δίνει ζωή. Αυτό με κάνει να συνεχίζω. Είναι όπως η γιαγιά μου—είναι 80 χρονών και ακόμα περπατά στους λόφους. Πάντα τη ρωτώ, “Πώς γίνεται και συνεχίζεις ακόμα;” και μου λέει, “Επειδή δεν κάθομαι εκεί χωρίς να κάνω τίποτα.”

Το να έχεις έναν λόγο να σηκωθείς από το κρεβάτι είναι σημαντικό—είναι αυτό που σε ωθεί να συνεχίζεις να κάνεις τόσα διαφορετικά πράγματα; Εκτός από την αναρρίχηση, ασχολείσαι επίσης πολύ με την ορεινή ποδηλασία και το σνόουμπορντ.

Ναι—είναι όπως με την ορεινή ποδηλασία. Ξεκίνησα πριν από τέσσερα χρόνια. Τα κατάφερνα αρκετά καλά, κι αυτό σήμαινε ότι ήθελα να βελτιωθώ. Και τώρα είναι απλώς άλλο ένα κομμάτι της ζωής μου. Αυτό που απολαμβάνω περισσότερο είναι να ανεβαίνω τα βουνά πεζή, κουβαλώντας το ποδήλατό μου—και αυτό με βοηθά να βελτιώνω τη φυσική μου κατάσταση, αφού το να κουβαλάς ένα ποδήλατο σε ένα βουνό είναι δέκα φορές πιο δύσκολο από το να κουβαλάς ένα σακίδιο. Όλα δένουν μεταξύ τους.

Και μετά είναι η σανιδοκωπηλασία και το σνόουμπορντ. Μάλλον αγκαλιάζω κάθε περιπέτεια. Σίγουρα δεν είμαι από αυτούς που τα καταφέρνουν σε όλα· απλώς δεν τα παρατάω. Συνεχίζω να προσπαθώ μέχρι να βελτιωθώ. Δεν μου βγαίνουν όλα φυσικά, αλλά πάντα θέλω να μαθαίνω.

Καλό είναι να είσαι έτσι. Μιλούμε τόση ώρα τώρα — έχεις καμιά σοφή κουβέντα για να το κλείσουμε;

Αν μπορώ να το κάνω εγώ, μπορεί να το κάνει ο καθένας. Αυτά είναι τα λόγια σοφίας μου.

Αυτό το καλοκαίρι, η Ολίβια θα πραγματοποιήσει την πρώτη της ανάβαση στο Μάτερχορν, ακριβώς 150 χρόνια μετά την ημέρα που η Λούσι Γουόκερ έγινε η πρώτη γυναίκα που ανέβηκε στο βουνό. Για να παρακολουθείς το πρόγραμμα προπόνησής της και να δεις τι χρειάζεται για να ολοκληρώσεις αυτού του είδους την ανάβαση, ακολούθησε@olivia.jane.x ,@mammut_uk ,@zermatters ,@myswitzerland , και το#lucywalker150 hashtag στο Instagram για ενημερώσεις.