Πώς

δοκιμάζονται

τα

σχοινιά

αναρρίχησης:

Αντοχή,

ανθεκτικότητα

και

ασφάλεια

Από τότε που η Mammut άρχισε να κατασκευάζει σχοινιά το 1862, ο κόσμος της αναρρίχησης έχει εξελιχθεί σε μια αγορά που περιλαμβάνει μια τεράστια γκάμα εξειδικευμένων προϊόντων για κάθε είδους αναρριχητική δραστηριότητα. Το αποτέλεσμα είναι ότι δεν είναι όλα τα σχοινιά ίδια.

Ίσως έχετε ακούσει όρους όπως τυπική πτώση, ποσοστό μανδύα και δύναμη κρούσης, όμως ο τρόπος με τον οποίο μετρώνται σχολαστικά αυτοί οι παράγοντες, καθώς και η επίδρασή τους στην αναρριχητική σας εμπειρία, συχνά υποτιμώνται. Ο σχεδιασμός, η κατασκευή και η δοκιμή των σημερινών, εξαιρετικά εξειδικευμένων σχοινιών αναρρίχησης είναι ένα περίπλοκο εγχείρημα, το οποίο όμως έχει εξελιχθεί ώστε να προσφέρει πραγματικά εντυπωσιακά αποτελέσματα στην αναρριχητική κοινότητα. Γι’ αυτό αποφασίσαμε να ρίξουμε μια εις βάθος ματιά στα παρασκήνια, για να ανακαλύψουμε πώς δοκιμάζονται τα σχοινιά και γιατί αυτά τα αποτελέσματα έχουν σημασία όταν πραγματοποιείτε την επόμενη κίνησή σας.

1, 2, 3 ... δοκιμή, δοκιμήΔεν υπάρχει αμφιβολία ότι έχουμε υψηλές απαιτήσεις από τα σχοινιά αναρρίχησής μας. Τα υποβάλλουμε σε μεγάλα φορτία, σε κάθε είδους καιρικές συνθήκες και σε ακραίες θερμοκρασίες. Τα τραβάμε πάνω από βράχια, πάγο και μέταλλο, καθώς και μέσα από χώμα και νερό, ξανά και ξανά. Γι’ αυτό, κατά τη διαδικασία σχεδιασμού, υποβάλλονται σε εκτεταμένες δοκιμές υπό τις πιο ακραίες δυνατές συνθήκες.

Για να διασφαλιστεί ότι όλα τα σχοινιά αναρρίχησης πληρούν ένα ασφαλές πρότυπο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN) έχει θεσπίσει κατευθυντήριες γραμμές και απαιτήσεις για τα σχοινιά ορειβατικών δραστηριοτήτων, στο πλαίσιο των παραμέτρων δοκιμών του προτύπου EN 892. Αυτές οι κατευθυντήριες γραμμές καθορίζουν τα πρότυπα για όλους τους κατασκευαστές σχοινιών. Το πλαίσιο περιλαμβάνει δύο συγκεκριμένους τύπους δοκιμών για τη μέτρηση των δυνατοτήτων κάθε σχοινιού: δυναμικές και μη δυναμικές.

Τυπική πτώσηΟι τυποποιημένες πτώσεις χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό των τριών βασικών χαρακτηριστικών των αναρριχητικών σχοινιών: του αριθμού των πτώσεων, της δύναμης κρούσης και της επιμήκυνσης κατά την πρώτη πτώση. Το σχοινί ασφαλίζεται στο ένα άκρο και περνά πάνω από μια τυποποιημένη ακμή, ενώ το άλλο άκρο συνδέεται με ένα έλκηθρο πτώσης, το οποίο αφήνεται να πέσει από ύψος 4,8 μέτρων. Τα μονά σχοινιά δοκιμάζονται με φορτίο 80 kg, τα ημίσεια σχοινιά με φορτίο 55 kg στο μονό σχοινί και τα δίδυμα σχοινιά με φορτίο 80 kg στα δύο σχοινιά. Η συγκεκριμένη δοκιμή χρησιμοποιείται για τη μέτρηση μιας σειράς μεταβλητών, όπως η διάταση του σχοινιού (ή επιμήκυνση) και η δύναμη κρούσης. Για πρόσθετες απαιτήσεις, η δοκιμή τυποποιημένης πτώσης είναι στατική. Στην πράξη, όταν αναρριχάστε με σύντροφο, τα αναρριχητικά σας καθίσματα, οι συσκευές ασφάλισης και τα σώματά σας απορροφούν επίσης μέρος αυτής της ενέργειας κατά την αναχαίτιση μιας πτώσης, γεγονός που σημαίνει ότι οι δυνάμεις που αναπτύσσονται είναι πάντα σημαντικά χαμηλότερες από ό,τι στο σενάριο της τυποποιημένης δοκιμής πτώσης.Αριθμός πτώσεωνΟ αριθμός των πτώσεων υπολογίζεται πραγματοποιώντας την πρότυπη δοκιμή πτώσης μέχρι να σημειωθεί θραύση. Για παράδειγμα, αν ένα σχοινί κοπεί στην όγδοη πρότυπη πτώση, ο καθορισμένος αριθμός πτώσεων είναι επτά. Όσο μεγαλύτερος είναι ο αριθμός των πτώσεων, τόσο μεγαλύτερα είναι τα περιθώρια ασφαλείας. Σύμφωνα με τα πρότυπα CEN, τα μονά και τα ημίσεια σχοινιά πρέπει να αντέχουν τουλάχιστον πέντε πρότυπες πτώσεις, ενώ τα δίδυμα σχοινιά πρέπει να αντέχουν τουλάχιστον δώδεκα. Οι υψηλές απαιτήσεις της στατικής δοκιμής πτώσης σημαίνουν ότι ένα σχοινί αναρρίχησης που χρησιμοποιείται σωστά καιμε την κατάλληλη φροντίδα θα αντέξει μεγάλο αριθμό πτώσεων από ύψη πολύ μεγαλύτερα από 4,8 μέτρα.

Δύναμη πρόσκρουσης
Όπως αναφέρθηκε νωρίτερα, κατά την ανάσχεση μιας πτώσης, η ενέργεια εκτονώνεται μέσω παραγόντων όπως η επιμήκυνση του σχοινιού και η κίνηση του ασφαλιστή. Αυτό μειώνει τις δυνάμεις που ασκούνται στο σώμα του αναρριχητή. Η μετρούμενη δύναμη κρούσης είναι η υπολειπόμενη ενέργεια που, τρόπον τινά, «φτάνει σε εσένα». Αυτή η τιμή μετράται επίσης κατά την τυπική πτώση, γεγονός που καθιστά τις συνθήκες σημαντικά πιο απαιτητικές από μια πτώση στην πράξη. Το CEN καθορίζει μέγιστη τιμή 12 kN για τα μονά και τα διπλά σχοινιά και μέγιστη τιμή 8 kN για τα ημίσχοινα.Επιμήκυνση κατά την πρώτη πτώσηΚατά την πρώτη πτώση, ένα σχοινί επιμηκύνεται μέχρι το μήκος που θα διατηρήσει στη συνέχεια. Επιμηκύνεται και σε όλες τις επόμενες πτώσεις, αλλά το απόλυτο μήκος του δεν μεταβάλλεται πλέον. Στην τυπική δοκιμή πτώσης, η επιμήκυνση κατά την πρώτη πτώση δεν πρέπει να υπερβαίνει το 40%, σύμφωνα με τα πρότυπα CEN. Αν η τιμή αυτή είναι υπερβολικά υψηλή, ενδέχεται να εγκυμονεί κίνδυνο, ακόμη και με έναν καλό σύντροφο ασφάλισης. Καθώς η επιμήκυνση του σχοινιού επηρεάζει τη δύναμη κρούσης, μία από τις βασικές προκλήσεις στην κατασκευή σχοινιών είναι η μείωση της δύναμης κρούσης χωρίς αύξηση των τιμών επιμήκυνσης.

Διάμετρος και βάρος ανά μέτροΓνωρίζατε ότι ένα σχοινί δεν έχει την ίδια διάμετρο σε όλο το μήκος του; Η ένδειξη σε χιλιοστά που αναγράφεται στις άκρες του σχοινιού και στη συσκευασία αντιπροσωπεύει τη μέση διάμετρο, η οποία υπολογίζεται υπό στατική φόρτιση.
Όπως συμβαίνει συχνά, αυτό έχει πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα: τα λεπτά σχοινιά μεταφέρονται εύκολα και τραβιούνται πιο εύκολα. Ωστόσο, θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη και η μειωμένη τριβή — ιδιαίτερα στη συσκευή ασφάλισης. Υπό τις ίδιες συνθήκες χρήσης, το λεπτότερο σχοινί θα φθαρεί επίσης γρηγορότερα από ένα παχύτερο.

Ολίσθηση του μανδύαΤα σχοινιά αναρρίχησης αποτελούνται από έναν πυρήνα που περιβάλλεται από ένα περίβλημα. Ενώ η κύρια λειτουργία του περιβλήματος είναι η προστασία του σχοινιού, ο πυρήνας συμβάλλει στην αντοχή του σχοινιού σε φορτία. Αν το περίβλημα και ο πυρήνας μετακινούνται ή ολισθαίνουν κατά την αναρρίχηση και την καταρρίχηση, το σχοινί μπορεί να χάσει το σχήμα του, γεγονός που δυσκολεύει τον χειρισμό του. Η ολίσθηση του περιβλήματος υπολογίζεται τραβώντας ένα τμήμα του σχοινιού μέσα από ένα μικρό άνοιγμα πέντε φορές. Η μέγιστη μετακίνηση του περιβλήματος σε σχέση με τον πυρήνα δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 20 χιλιοστά. Ωστόσο, η ολίσθηση του περιβλήματος παρατηρείται πλέον σπάνια στα σύγχρονα σχοινιά αναρρίχησης.

ΑδιαβροχοποίησηΈνα στεγνό σχοινί είναι ένα χαρούμενο σχοινί. Ένα σχοινί κορεσμένο με νερό είναι πιο δύσκολο στον χειρισμό και κινδυνεύει να παγώσει, ενώ μπορεί να μειωθεί και η αντοχή του. Όπως το αγαπημένο σας μπουφάν hardshell, τα σχοινιά με υδροαπωθητική επεξεργασία απωθούν το νερό. Η δοκιμή υδροαπωθητικότητας της UIAA προβλέπει ότι ένα σχοινί δεν πρέπει να απορροφά περισσότερο από το 5% του βάρους του. Τα σχοινιά Dry της Mammut ελέγχονται με μέγιστη απορρόφηση νερού 1,5%.

Όλα έχουν ένα τέλος, μόνο ένα σχοινί έχει δύοΟι τεχνικές δοκιμών και οι κατευθυντήριες γραμμές για τα σχοινιά αναρρίχησης μπορεί να φαίνονται περίπλοκες. Και είναι, για καλό λόγο. Οι δοκιμές έχουν σχεδιαστεί για να θέτουν σε δοκιμασία τα όρια κάθε πιθανού σεναρίου, επειδή οι επιδόσεις και η ασφάλεια είναι άρρηκτα συνδεδεμένες στα βουνά. Αυτές οι οδηγίες σάς επιτρέπουν να επιλέξετε ένα σχοινί αναρρίχησης με χαρακτηριστικά που ανταποκρίνονται στις ανάγκες σας και σας καθοδηγούν γιασυμβουλές συντήρησης για να είστε σίγουροι ότι εσείς και το σχοινί σας θα φτάσετε μέχρι τέλους. Καλή επιτυχία με τη διαδρομή.