Οι

Heitz

και

Anthamatten

για

τη

συνεργασία

και

το

ρίσκο

Έπειτα από περισσότερο από μία δεκαετία αγωνιστικού σκι και σκι αποστολών σε μεγάλες ορεινές διαδρομές, ο Jérémie Heitz και ο Sam Anthamatten γνωρίζουν πολύ καλά πόσο υψηλό είναι το διακύβευμα. Στο πρωτοποριακό τους εγχείρημα La Liste, που εκτείνεται από καταβάσεις με σκι από κορυφές ύψους 4.000 μέτρων στην Ελβετία έως κορυφές 6.000 μέτρων στο Πακιστάν, έχουν αντιμετωπίσει απαιτητικές χιονοστρώσεις σε μεγάλο υψόμετρο, διασώσεις σε απομονωμένες περιοχές του Περού και το διαρκές ερώτημα: Ποιο είναι το όριο; Συζητήσαμε μαζί τους για τα καθολικά μαθήματα που έχουν αποκομίσει από τις μετακινήσεις τους στα βουνά και για τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνονται στον ρόλο τους ως ηγέτες της κοινότητας του σκι σε μεγάλες ορεινές διαδρομές.

Πόσο καιρό χρειαστήκατε για να αναπτύξετε τη συνεργασία που έχετε σήμερα;

Ζερεμί: Χρειάζεται αρκετό χρόνο. Κάνουμε σκι μαζί εδώ και 12 χρόνια, και όλο αυτό εξελίχθηκε φυσικά. Γνωριστήκαμε στους πρώτους μας αγώνες, γύρω στο 2010, και στη συνέχεια συμμετείχαμε και οι δύο στο Freeride World Tour· ταξιδέψαμε μαζί, είμαστε και οι δύο από την Ελβετία… αλλά, το σημαντικότερο, είχαμε την ίδια αντίληψη για το σκι εκτός αγώνων. Αυτό βοηθάει πάρα πολύ όταν δημιουργείς κάτι μαζί με κάποιον, για να μην αναφέρω ότι είναι εξαιρετικός τύπος για παρέα. Όταν μου ήρθε η ιδέα για το La Liste, ήταν ο ιδανικός συνεργάτης. Δεν υπάρχουν πολλοί άνθρωποι με τους οποίους θα μπορούσα να το κάνω αυτό.

Σαμ: Όπως λέει ο Jérémie, χρειάζεται πραγματικά πολύς χρόνος. Έχουμε ζήσει τόσα πολλά μαζί και πρόκειται πραγματικά για μια συνεργασία που χτίζεις — δεν μπορείς να την αποκτήσεις από τη μια μέρα στην άλλη. Όταν βρίσκομαι στα βουνά με άλλους ανθρώπους, πρέπει να μιλάω πολύ περισσότερο. Με τον Jérémie, μπορούμε απλώς να κοιταχτούμε και ξέρουμε ποια θα είναι η απόφαση. Το να γνωρίζεις ότι έχεις δίπλα σου κάποιον που σε καταλαβαίνει και θα στηρίξει τις αποφάσεις σου κάνει τα βουνά — που είναι ήδη τόσο δύσκολο να τα προβλέψεις — ένα πολύ πιο εύκολο και απολαυστικό πεδίο δράσης. Είναι πραγματικά κάτι ξεχωριστό.

Πώς συζητάτε μεταξύ σας τις ανασφάλειές σας σχετικά με μια διαδρομή ή ένα εγχείρημα;

Σαμ: Η διαδικασία είναι πολύ απλή. Μόλις δεις κάτι που δεν σου αρέσει, το επισημαίνεις. Δεν το αποφεύγεις ούτε το αφήνεις να αιωρείται, κι έτσι δημιουργείται ένα πραγματικά εξαιρετικό και ανοιχτό περιβάλλον διαλόγου. Σε βοηθά να παίρνεις τις σωστές αποφάσεις.

Ζερεμί: Αυτό όμως δεν σημαίνει πάντα ότι είναι ευχάριστο. Για τη La Liste, για παράδειγμα, όταν αποφάσισα να γυρίσω πίσω σε μια διαδρομή, ήταν μεγάλη υπόθεση. Ήταν ένας τόσο σημαντικός στόχος και ένιωθα ότι θα το μετάνιωνα. Κοιτάζοντας όμως πίσω, δεν υπήρχε καμία αμφιβολία. Ήμουν ειλικρινής με τον εαυτό μου σχετικά με την κατάστασή μου εκείνη την ημέρα. Παρ’ όλα αυτά, για να πάρω αυτή την απόφαση βασίστηκα σε χρόνια εμπειρίας. Νομίζω ότι θα ήταν πιο δύσκολο για κάποιον νεότερο να καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα. Μερικές φορές σκέφτομαι πώς θα ήταν αν είχα στη διάθεσή μου μόνο τα Σαββατοκύριακα. Σέβομαι το γεγονός ότι είναι πιο δύσκολο να γυρίσεις πίσω, αν δεν έχεις τόσο πολύ χρόνο στα βουνά όσο εμείς. Για εμάς είναι ευκολότερο να περιμένουμε να βελτιωθούν οι συνθήκες.

Ποιες θεωρείτε ότι είναι οι σημαντικότερες ενδείξεις κινδύνου ή οι παράγοντες κινδύνου στα βουνά;

Jérémie: Ο ανθρώπινος παράγοντας.

Σαμ: Είναι δύσκολο όταν έχεις μια ομάδα που δεν γνωρίζεται πολύ καλά και τα μέλη της θέλουν να εντυπωσιάσουν λίγο. Αν το χιόνι είναι απρόβλεπτο και επικρατεί αυτό το ανταγωνιστικό κλίμα, μπορεί να μην αντιληφθείτε τους κινδύνους χιονοστιβάδας. Όταν επικεντρώνεστε στο να ξεπεράσετε τα όριά σας, μπορεί να φτάσετε στο σημείο να μην αντιληφθείτε ότι πρόκειται να κάνετε ένα σοβαρό λάθος.

Ζερεμί: Αυτό είναι κάτι που πρέπει να σκεφτόμαστε όταν κάνουμε γυρίσματα και εμπλέκονται τόσοι πολλοί άνθρωποι. Μπορεί να απαιτεί πραγματική ισορροπία.

Μιας και μιλάμε για τα γυρίσματα, μπορείτε να μας πείτε λίγα περισσότερα για τη διαδικασία σχεδιασμού μιας αποστολής ή ενός έργου μεγαλύτερης κλίμακας; 

Jérémie: Αν πάρουμε ως παράδειγμα τη La Liste στην Ελβετία, πραγματοποιήσαμε πολλαπλές πτήσεις για να ελέγξουμε τις συνθήκες στις κορυφές των 4.000 μέτρων στις οποίες θέλαμε να κάνουμε σκι και, στη συνέχεια, παρακολουθήσαμε πραγματικά τα στρώματα χιονιού στα οποία θέλαμε να κινηθούμε. Το χρονικό περιθώριο είναι εξαιρετικά περιορισμένο και έπρεπε να βεβαιωθούμε ότι θα βρίσκαμε τις σωστές συνθήκες. Η διαδικασία είναι διαφορετική για όσους βγαίνουν για δύο ημέρες σκι το Σαββατοκύριακο, όμως, όποιοι κι αν είστε, μόλις βγείτε από το χιονοδρομικό κέντρο, πρέπει να προγραμματίσετε εκ των προτέρων. Πρέπει να ελέγξετε πού θέλετε να κάνετε πεζοπορία, πού θέλετε να κάνετε σκι... Θέλετε να αξιοποιήσετε όλο τον εξοπλισμό που έχετε στη διάθεσή σας, ώστε η προσπάθεια να στεφθεί με επιτυχία και να διασφαλίσετε ότι πράγματι θα μπορέσετε να κάνετε σκι εκείνη την ημέρα. Απαιτεί πολλή προσπάθεια, αλλά μας αρέσει πολύ αυτό το είδος σκι. Γι’ αυτό σταματήσαμε να αγωνιζόμαστε. Όταν σχεδιάζεις μια αποστολή από την αρχή, ξεκινώντας από το σπίτι μπροστά στον υπολογιστή σου, και τελικά την πραγματοποιείς με επιτυχία... είναι το καλύτερο.

Σαμ: Αν μιλάμε για το La Liste στο Πακιστάν, μιλάμε για πέντε μήνες προετοιμασίας για να κατέβουμε με σκι πέντε διαδρομές.

Ζερεμί: Μην τους το πεις αυτό, Σάμι [γελάει].

Σαμ: Αλλά είναι αλήθεια! Αυτό είναι το θέμα· ολόκληρη η διαδικασία σχεδιασμού δεν είναι τυχαία. Δεν είπαμε απλώς: “Ας πάμε στο Πακιστάν.” Μας πήρε έναν χρόνο να αποφασίσουμε, αφού εξετάσαμε το Νεπάλ και την Ινδία. Αφιερώνεις πολύ χρόνο μελετώντας και ερευνώντας τι είναι πραγματικά εφικτό.

Θα στοιχημάτιζα ότι πολλοί άνθρωποι υποθέτουν πως ξεχειλίζεις από αυτοπεποίθηση στα βουνά· ίσως παραβλέπουν ότι διαχειρίζεσαι τους κινδύνους σε όλα τα εγχειρήματά σου. Πώς πιστεύεις ότι μπορούμε να καλλιεργήσουμε μια νοοτροπία ταπεινότητας στα βουνά, παραμένοντας παράλληλα φιλόδοξοι;

Σαμ: Το να είσαι ταπεινός σημαίνει ουσιαστικά να αξιολογείς κριτικά τις αποφάσεις σου όλη μέρα. Όχι να ασκείς κριτική, αλλά να εξετάζεις πραγματικά τι κάνεις.

Ζερεμί: Όταν συνειδητοποιείς ότι δεν ελέγχεις τίποτα, πρέπει να είσαι ταπεινός. Απλώς πρέπει να πάρεις τη σωστή απόφαση. Μπορεί να είσαι ο καλύτερος σκιέρ και να διαθέτεις όλες τις απαραίτητες δεξιότητες, αλλά αν πάρεις τη λάθος απόφαση, κάτι θα συμβεί. Ανεξάρτητα από το επίπεδό σου, πρέπει να περιβάλλεσαι από ανθρώπους που έχουν σφαιρική άποψη και μπορούν να σου δώσουν συμβουλές. Έχει επίσης σημασία να συνειδητοποιείς ότι κάτι μπορεί να συμβεί κάθε φορά που βγαίνεις στο βουνό.

Ένα πράγμα που είναι επικίνδυνο για εμάς ως επαγγελματίες είναι ότι συνηθίζουμε να κάνουμε πράγματα που αγγίζουν τα όρια. Μπορεί να εφησυχάσεις και να μην προσέχεις τόσο. Για παράδειγμα, χθες κάναμε αναρρίχηση σε πάγο με τον Σαμ. Ο κίνδυνος δεν βρίσκεται απαραίτητα στην αναρρίχηση, αλλά όταν κατεβαίνεις με ραπέλ. Αν περάσεις λάθος το σχοινί, όλα τελείωσαν. Ακόμα κι αν είναι κάτι που κάνεις κάθε μέρα, πρέπει να παραμένεις σε εγρήγορση. Αυτό σε αναγκάζει να παραμένεις ταπεινός.

Αυτό μου θυμίζει την ιστορία της Λιν Χιλ, μίας από τις πιο θρυλικές αναρριχήτριες στον κόσμο, η οποία ξέχασε να δέσει το σχοινί της. Ένα από τα δύσκολα ζητήματα για τους επαγγελματίες είναι το πώς θα μοιράζονται τις ιστορίες τους, χωρίς να τρομοκρατούν εντελώς τη νεότερη γενιά, αλλά και δίνοντάς της μια ρεαλιστική εικόνα του αθλήματος. Ποια είναι η άποψή σου γι’ αυτό; 

Σαμ: Δεν θέλουμε να λέμε στην επόμενη γενιά να μην κάνει πράγματα, επειδή εμείς κάναμε τα ίδια όταν ήμασταν νέοι. Απλώς το τολμήσαμε. Όμως θα πρέπει να βγαίνει έξω έχοντας μαζί της όλο τον διαθέσιμο εξοπλισμό, ώστε να παραμένει όσο το δυνατόν πιο ασφαλής. Όταν ξεκίνησα το freeride, είχα ένα παλιό ξύλινο φτυάρι χιονιού, ούτε πομποδέκτη χιονοστιβάδων…

Ζερεμί: Περίμενε - πόσο χρονών είσαι?

Σαμ: Σήμερα στο freeride, όλοι θα έλεγαν πως αυτό είναι ανόητο, αλλά όλοι ξεκινήσαμε από κάπου.

Ζερεμί: Επίσης, δεν θέλω να δίνω την εντύπωση ότι κάναμε πάντα σκι σε απολύτως ασφαλείς συνθήκες. Όμως βλέπω τον μικρότερο αδελφό μου, ο οποίος έχει στη διάθεσή του πολύ περισσότερα εργαλεία και πόρους απ’ ό,τι είχα εγώ στην ηλικία του, όπως εκπαίδευση για οδηγούς βουνού και μαθήματα με επαγγελματίες αθλητές. Πιστεύω ότι κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση, όμως χρειάζεται ακόμη δουλειά ώστε τα μαθήματα ασφάλειας από χιονοστιβάδες να γίνουν ευχάριστα και ενδιαφέροντα για τις νεότερες γενιές.

Στο πλαίσιο τουΠτυχές Επ. 01 , Μίλησα με τον Forrest Schorderet σχετικά με τον ρόλο των μέσων ενημέρωσης στην ασφάλεια από χιονοστιβάδες και την κουλτούρα του freeride. Βλέπετε να συντελείται κάποια αλλαγή; 

Ζερεμί: Αυτές τις μέρες, νιώθω πως είναι ολοένα και πιο σπάνιο να βλέπεις καθαρό ski porn. Υπάρχουν ακόμη μερικά στούντιο που το κάνουν, αλλά ο κόσμος θέλει πραγματικά να νιώθει ότι βρίσκεται εκεί μαζί σου, θέλει να βλέπει πώς ταξίδεψες στο Πακιστάν και τι γεύση είχε το φαγητό. Δεν ήταν πάντα ξεκάθαρο για εμάς ότι έπρεπε να είμαστε τόσο διαφανείς, και είναι κάτι που χρειάστηκε να συζητήσουμε. Όταν κυκλοφόρησε η πρώτη La Liste και με είδατε να πέφτω και να χάνω ένα σκι, ο κόσμος το απόλαυσε πραγματικά. Αυτό ήταν που συζητούσαν, επειδή μπορούσαν να ταυτιστούν. Είναι λίγο βαρετό να βλέπεις τα πάντα να πηγαίνουν τέλεια. Έχει ενδιαφέρον να βλέπεις ανθρώπους να προσπαθούν, ακόμη κι αν τελικά δεν τα καταφέρουν.

Σαμ: Πριν από πέντε χρόνια, θα είχαμε διαφορετική νοοτροπία. Δεν θα είχαμε δείξει ορισμένες από τις εικόνες και τις ιστορίες που βλέπετε στο «La Liste: Everything or Nothing». Για μένα, ως οδηγό βουνού, το να βλέπω μια διαδρομή που κατέβηκα με σκι να καταρρέει αφού έφτασα στο τέλος… Δεν είναι απαραίτητα ό,τι καλύτερο για τη φήμη μου, αλλά στο τέλος της ημέρας, αυτή είναι η ειλικρινής αλήθεια για όσα συνέβησαν. Και είναι καλό να μιλάμε γι’ αυτό. Ξέρουμε ότι ο κόσμος έχει εμπνευστεί από το στυλ μας στο σκι. Ο Jérémie κι εγώ πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό να δείχνουμε πως δεν είναι εύκολο και ότι, αν συμβεί κάτι, οι συνέπειες μπορεί να είναι πολύ σοβαρές.

Έχετε δει να αλλάζει η κουλτούρα ασφάλειας από τότε που ξεκινήσατε και οι δύο; 

Σαμ: Το freeride έχει εξελιχθεί σημαντικά χάρη στον εξοπλισμό και τα μέσα επικοινωνίας. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι βγαίνουν εκτός πίστας και τα ατυχήματα ανά κάτοικο μειώνονται.

Ζερεμί: Συμφωνώ. Είναι πραγματικά αισθητό στον τρόπο με τον οποίο μιλάμε για το άθλημα. Το να έχεις καλύτερο ανιχνευτή χιονοστιβάδων ή φτυάρι επειδή εξελίσσονται τα υλικά δεν είναι το βασικό ζήτημα. Όταν χρησιμοποιείς αυτόν τον εξοπλισμό, σημαίνει ότι έχει ήδη συμβεί ένα ατύχημα. Παλαιότερα, το freeride είχε σε κάποιο βαθμό μια κουλτούρα επίδειξης, αλλά τώρα αφορά πραγματικά την εκπαίδευση. Ο κόσμος είναι πιο ενημερωμένος και εμείς, ως επαγγελματίες, προσπαθούμε πραγματικά να γίνουμε πιο υπεύθυνοι ως προς τις εικόνες και τις ιδέες που προβάλλουμε. Τώρα υπάρχουν περισσότεροι freeriders, αλλά αν ρωτήσεις τον καθένα αν έχει πομποδέκτη χιονοστιβάδων, ανιχνευτή χιονοστιβάδων, φτυάρι και σακίδιο με αερόσακο, θα σου πει ναι, και τα έχει επειδή υπάρχει αυτή η κουλτούρα και η ενημέρωση.

Η ζωή σου μπορεί να μη μοιάζει καθόλου με εκείνη ενός φοιτητή ή υπαλλήλου γραφείου που ζει για τα λίγα πολύτιμα σαββατοκύριακα στο βουνό. Παρ’ όλα αυτά, τι θα έλεγες σε κάποιον που είχε προγραμματίσει μια εξόρμηση, αλλά όταν φτάνει η μέρα οι συνθήκες είναι κάκιστες; 

Σαμ: Δεν είναι πάντα προφανές ότι πρέπει να πεις «όχι», αλλά αυτό που βρίσκουμε βοηθητικό είναι να έχεις ένα σχέδιο Β. Βρες κάτι παρόμοιο, αλλά σε ένα πιο ασφαλές περιβάλλον, όπου μπορείς και πάλι να δοκιμάσεις τα όριά σου. Δεν θέλεις να περάσεις τη μέρα σου πιέζοντας τα όρια στα ψηλά βουνά όταν φοβάσαι.

Ζερεμί: Θα έλεγα επίσης ότι η αντιμετώπιση του κακού καιρού και των δύσκολων συνθηκών μάς ώθησε να ασχοληθούμε και με άλλα αθλήματα. Ξεκινήσαμε το αλεξίπτωτο πλαγιάς. Τώρα, αν θέλουμε να δοκιμάσουμε κάτι αλλά βλέπουμε ότι οι συνθήκες δεν είναι ιδανικές, μπορούμε να κατεβούμε πετώντας και να πάμε για ποδήλατο το απόγευμα. Είναι πολύ πιο εύκολο όταν έχεις και άλλες δραστηριότητες που εξισορροπούν τα πράγματα και δεν νιώθεις ότι έχεις κολλήσει αποκλειστικά σε κάτι. Στο τέλος της ημέρας, δεν μπορούμε να ελέγξουμε τον καιρό.

Ποια θα ήταν η τελευταία συμβουλή που θα δίνατε σε κάποιον που αγαπά το σκι, αλλά δεν μπορεί να βγαίνει για σκι τόσο συχνά όσο εσείς οι δύο; 

Ζερεμί: Τελικά, εσείς παίρνετε την τελική απόφαση για το τι θα κάνετε. Ωστόσο, η άποψη κάποιου άλλου θα σας βοηθήσει να κρίνετε καλύτερα. Ακούω πραγματικά προσεκτικά τα σχόλια και τις συμβουλές των οδηγών και των διασωστών. Ιδίως αν ταξιδεύετε σε μια περιοχή, ακόμη κι αν έρχεστε απλώς από την πόλη, μη διστάσετε να ρωτήσετε τους ανθρώπους που ζουν στο βουνό τι πιστεύουν.

Σαμ: Είναι καλό σημάδι όταν δεν χρειάζεται να πιέζεσαι υπερβολικά. Όταν όλα πάνε στραβά, ίσως είναι εντάξει να πεις: «ήταν μια ωραία μέρα στο βουνό, αλλά τώρα θα χαλαρώσω». Θα υπάρξουν μέρες που όλα θα είναι απόλυτα ιδανικά — η δυναμική της ομάδας, το δελτίο πρόγνωσης χιονοστιβάδων — κι αυτές είναι οι μέρες για να τα δώσεις όλα και να δημιουργήσεις υπέροχες αναμνήσεις.

Διαδικτυακό σεμινάριο ασφάλειας στο χιόνι -Παρακολουθήστε τώρα Δείτε ιστορίες από πεδία χιονοστιβάδων σεΠτυχές Επ. 01