Οι

Heitz

και

Anthamatten

για

τη

συνεργασία

και

το

ρίσκο

Μετά από πάνω από μια δεκαετία αγωνιστικού σκι και σκι αποστολών σε μεγάλα βουνά, ο Jérémie Heitz και ο Sam Anthamatten γνωρίζουν ακριβώς πόσο μεγάλο είναι το ρίσκο. Στο πρωτοποριακό τους εγχείρημα La Liste, το οποίο εκτείνεται από το σκι σε κορυφές 4.000 μέτρων στην Ελβετία έως κορυφές 6.000 μέτρων στο Πακιστάν, έχουν αντιμετωπίσει δύσκολες χιονοστρώσεις σε μεγάλο υψόμετρο, διασώσεις σε απομακρυσμένες και άγριες περιοχές του Περού και το πανταχού παρόν ερώτημα: Πού βρίσκεται το όριο; Μιλήσαμε μαζί τους για τα διαχρονικά μαθήματα που έχουν αποκομίσει σχετικά με τη μετακίνηση στο βουνό και για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίζονται τον ρόλο τους ως πρωτοπόροι στην κοινότητα του σκι σε μεγάλα βουνά.

Πόσο χρόνο σας πήρε για να αναπτύξετε τη συνεργασία που έχετε σήμερα;

Ιερεμίας: Χρειάζεται αρκετή δουλειά. Κάνουμε σκι μαζί εδώ και 12 χρόνια, και όλα εξελίχθηκαν φυσικά. Γνωριστήκαμε στους πρώτους μας αγώνες, γύρω στο 2010, και στη συνέχεια βρεθήκαμε και οι δύο στο Freeride World Tour, ταξιδεύαμε μαζί, είμαστε και οι δύο από την Ελβετία… αλλά το πιο σημαντικό είναι ότι είχαμε την ίδια προσέγγιση για το σκι εκτός αγώνων. Αυτό βοηθά πάρα πολύ στη δημιουργία κάτι κοινού, για να μην αναφέρω ότι είναι εξαιρετική παρέα. Όταν μου ήρθε η ιδέα για το La Liste, ήταν ο ιδανικός συνεργάτης. Δεν υπάρχουν πολλοί άνθρωποι με τους οποίους θα μπορούσα να το κάνω αυτό.

Σαμ: Όπως λέει ο Jérémie, πραγματικά χρειάζεται πολύς χρόνος. Έχουμε ζήσει τόσα πολλά μαζί και είναι πραγματικά μια συνεργασία που χτίζεις — δεν μπορείς να την αποκτήσεις από τη μια μέρα στην άλλη. Όταν βρίσκομαι στα βουνά με άλλους ανθρώπους, πρέπει να μιλώ πολύ περισσότερο. Με τον Jérémie, μπορούμε να κοιταχτούμε και ξέρουμε ποια θα είναι η απόφαση. Το να ξέρεις ότι έχεις κάποιον που σε καταλαβαίνει και θα στηρίξει τις αποφάσεις σου κάνει τα βουνά — που είναι ήδη τόσο δύσκολο να προβλεφθούν — ένα πολύ πιο εύκολο και ευχάριστο πεδίο δράσης. Είναι πραγματικά κάτι ξεχωριστό.

Πώς συζητάτε μεταξύ σας τις ανασφάλειες για μια διαδρομή ή ένα πρότζεκτ;

Σαμ: Η διαδικασία είναι πραγματικά πολύ απλή. Μόλις δεις κάτι που δεν σου αρέσει, το αντιμετωπίζεις. Δεν κάνεις κύκλους γύρω από το θέμα, κι έτσι δημιουργείται ένα πραγματικά εξαιρετικό, ανοιχτό περιβάλλον συζήτησης. Σε βοηθά να παίρνεις τις σωστές αποφάσεις.

Ζερεμί: Αυτό όμως δεν σημαίνει πάντα ότι είναι ευχάριστο. Για τη La Liste, για παράδειγμα, όταν αποφάσισα να γυρίσω πίσω σε μια διαδρομή, ήταν μεγάλη υπόθεση. Ήταν ένας τόσο σημαντικός στόχος και ένιωθα ότι θα το μετάνιωνα. Όμως, κοιτάζοντας πίσω, δεν υπήρχε καμία αμφιβολία. Ήμουν ειλικρινής με τον εαυτό μου σχετικά με την κατάστασή μου εκείνη τη μέρα. Τούτου λεχθέντος, για να πάρω αυτή την απόφαση βασίστηκα σε χρόνια εμπειρίας. Νομίζω ότι θα ήταν πιο δύσκολο για κάποιον νεότερο να καταλήξει στο ίδιο συμπέρασμα. Μερικές φορές σκέφτομαι πώς θα ήταν αν είχα μόνο τα Σαββατοκύριακα. Σέβομαι το γεγονός ότι είναι πιο δύσκολο να γυρίσεις πίσω αν δεν έχεις τόσο πολύ χρόνο στα βουνά όσο εμείς. Για εμάς είναι πιο εύκολο να περιμένουμε να βελτιωθούν οι συνθήκες.

Ποιες θεωρείτε ότι είναι οι σημαντικότερες ενδείξεις κινδύνου ή οι παράγοντες κινδύνου στα βουνά;

Ζερεμί: Ο ανθρώπινος παράγοντας.

Sam: Είναι δύσκολο όταν έχεις μια ομάδα που δεν γνωρίζεται και τόσο καλά μεταξύ της και τα μέλη της θέλουν να κάνουν λίγη επίδειξη. Αν η συμπεριφορά του χιονιού δεν είναι εύκολο να προβλεφθεί και υπάρχει αυτό το ανταγωνιστικό κλίμα, μπορεί να μην αντιληφθείς τους κινδύνους από χιονοστιβάδες. Όταν η έμφαση είναι στο να ξεπερνάς τα όριά σου, μπορεί να φτάσεις στο σημείο να μην αντιληφθείς ότι πρόκειται να κάνεις ένα σοβαρό λάθος.

Ζερεμί: Αυτό είναι κάτι που πρέπει να σκεφτόμαστε όταν κάνουμε γυρίσματα και εμπλέκονται τόσα πολλά άτομα. Μπορεί να είναι πραγματικά δύσκολο να κρατήσεις τις ισορροπίες.

Μιας και μιλάμε για τα γυρίσματα, μπορείς να μας πεις λίγα περισσότερα για τη διαδικασία σχεδιασμού μιας αποστολής ή ενός έργου μεγαλύτερης κλίμακας; 

Ιερεμίας: Αν πάρουμε για παράδειγμα τη La Liste στην Ελβετία, κάναμε πολλές πτήσεις για να ελέγξουμε τις συνθήκες στις κορυφές των 4.000 μέτρων που θέλαμε να κατεβούμε με σκι και στη συνέχεια μελετήσαμε τα στρώματα χιονιού στα οποία θέλαμε να κινηθούμε. Το χρονικό περιθώριο είναι εξαιρετικά μικρό και έπρεπε να βεβαιωθούμε ότι θα πετυχαίναμε τις σωστές συνθήκες. Η διαδικασία είναι διαφορετική για όσους βγαίνουν για δύο ημέρες σκι το Σαββατοκύριακο, αλλά ανεξάρτητα από το ποιοι είστε, μόλις φύγετε από το χιονοδρομικό κέντρο, πρέπει να προγραμματίσετε εκ των προτέρων. Πρέπει να ελέγξετε πού θέλετε να κάνετε πεζοπορία, πού θέλετε να κάνετε σκι... Θέλετε να αξιοποιήσετε όλα τα εργαλεία που έχετε στη διάθεσή σας, ώστε να πετύχει και να διασφαλίσετε ότι θα μπορέσετε πράγματι να κάνετε σκι εκείνη την ημέρα. Απαιτεί πολλή προσπάθεια, αλλά μας αρέσει πραγματικά αυτό το είδος σκι. Γι’ αυτό σταματήσαμε να συμμετέχουμε σε αγώνες. Όταν σχεδιάζετε μια αποστολή από την αρχή, ξεκινώντας από το σπίτι μπροστά στον υπολογιστή σας, και τελικά την πραγματοποιείτε με επιτυχία... είναι το καλύτερο.

Σαμ: Αν μιλάμε για τη La Liste στο Πακιστάν, μιλάμε για πέντε μήνες προετοιμασίας για να κάνουμε σκι σε πέντε διαδρομές.

Ζερεμί: Μην τους το πεις αυτό, Sammy [γελά].

Σαμ: Όμως είναι αλήθεια! Αυτό είναι το θέμα· ολόκληρη η διαδικασία σχεδιασμού δεν είναι τυχαία. Δεν είπαμε απλώς: «Ας πάμε στο Πακιστάν». Μας πήρε έναν χρόνο για να αποφασίσουμε, αφού εξετάσαμε το Νεπάλ και την Ινδία. Αφιερώνεις πολύ χρόνο μελετώντας και ερευνώντας τι είναι καν εφικτό.

Θα στοιχημάτιζα ότι πολλοί άνθρωποι υποθέτουν πως ξεχειλίζεις από αυτοπεποίθηση στα βουνά· μπορεί να παραβλέπουν ότι σταθμίζεις τους κινδύνους σε όλα σου τα εγχειρήματα. Πώς πιστεύεις ότι καλλιεργούμε μια στάση ταπεινότητας στα βουνά, ενώ παράλληλα παραμένουμε φιλόδοξοι?

Sam: Το να είσαι ταπεινός σημαίνει ουσιαστικά να αξιολογείς κριτικά τις αποφάσεις σου όλη μέρα. Όχι να τις επικρίνεις, αλλά να εξετάζεις πραγματικά τι κάνεις.

Ζερεμί: Όταν έχεις επίγνωση ότι δεν μπορείς να ελέγξεις τα πάντα, πρέπει να είσαι ταπεινός. Το μόνο που χρειάζεται είναι να πάρεις τη σωστή απόφαση. Μπορεί να είσαι ο καλύτερος σκιέρ, με όλες τις απαραίτητες δεξιότητες, αλλά αν πάρεις τη λάθος απόφαση, κάτι θα συμβεί. Όποιο κι αν είναι το επίπεδό σου, πρέπει να περιβάλλεσαι από ανθρώπους που έχουν ευρύτερη οπτική και μπορούν να σου δώσουν συμβουλές. Έχει επίσης να κάνει με το να έχεις επίγνωση ότι κάτι μπορεί να συμβεί κάθε φορά που βγαίνεις στο βουνό.

Ένα πράγμα που είναι επικίνδυνο για εμάς ως επαγγελματίες είναι ότι συνηθίζουμε να κάνουμε πράγματα που φτάνουν στα όρια. Μπορεί να επαναπαυθείς και να μην είσαι τόσο προσεκτικός. Χθες, για παράδειγμα, ο Σαμ κι εγώ κάναμε αναρρίχηση σε πάγο. Ο κίνδυνος δεν βρίσκεται κατ’ ανάγκην κατά την αναρρίχηση, αλλά όταν κατεβαίνεις με ραπέλ. Αν περάσεις λάθος το σχοινί σου, όλα τελειώνουν. Ακόμη κι αν είναι κάτι που κάνεις καθημερινά, πρέπει να έχεις επίγνωση. Αυτό σε αναγκάζει να παραμένεις ταπεινός.

Αυτό μου θυμίζει την ιστορία της Lynn Hill, μίας από τις πιο θρυλικές αναρριχήτριες στον κόσμο, που ξέχασε να δέσει το σχοινί της. Ένα από τα δύσκολα ζητήματα για τους επαγγελματίες είναι πώς να μοιράζεστε τις ιστορίες σας, χωρίς να τρομοκρατείτε εντελώς τη νεότερη γενιά και παράλληλα να της δίνετε μια ρεαλιστική εικόνα για το άθλημα. Ποια είναι η άποψή σας γι’ αυτό; 

Sam: Δεν θέλουμε να λέμε στη νέα γενιά να μην κάνει πράγματα, επειδή εμείς κάναμε τα ίδια όταν ήμασταν νέοι. Απλώς τολμήσαμε. Όμως θα πρέπει να βγαίνουν στο βουνό έχοντας μαζί τους όλο τον διαθέσιμο εξοπλισμό, ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο ασφαλείς. Όταν ξεκίνησα το φριράιντ, είχα ένα παλιό ξύλινο φτυάρι, ούτε πομποδέκτη χιονοστιβάδων…

Τζερεμί: Περίμενε - πόσων χρονών είσαι?

Σαμ: Στο freeride σήμερα, όλοι θα έλεγαν ότι αυτό είναι ανόητο, αλλά όλοι ξεκινήσαμε από κάπου.

Ζερεμί: Επίσης, δεν θέλω να δώσω στον κόσμο την εντύπωση ότι κάναμε πάντα σκι σε απολύτως ασφαλή περιβάλλοντα. Όμως βλέπω τον μικρότερο αδελφό μου, ο οποίος έχει στη διάθεσή του πολύ περισσότερα εργαλεία και πόρους απ’ ό,τι είχα εγώ στην ηλικία του, όπως εκπαίδευση για οδηγούς βουνού και μαθήματα με επαγγελματίες σκιέρ. Πιστεύω πράγματι ότι κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά χρειάζεται να γίνει περισσότερη δουλειά ώστε τα μαθήματα ασφάλειας σε περίπτωση χιονοστιβάδας να είναι ευχάριστα και ενδιαφέροντα για τις νεότερες γενιές.

Στο πλαίσιο τουΌψεις Επ. 01 , Μίλησα με τον Forrest Schorderet για τον ρόλο των μέσων ενημέρωσης στην ασφάλεια από χιονοστιβάδες και στην κουλτούρα του freeride. Βλέπεις να συντελείται κάποια αλλαγή; 

Jérémie: Αυτές τις μέρες, νιώθω πως είναι ολοένα και πιο σπάνιο να βλέπει κανείς καθαρό ski porn. Υπάρχουν ακόμα μερικά στούντιο που το κάνουν, αλλά οι άνθρωποι θέλουν πραγματικά να νιώθουν ότι βρίσκονται εκεί μαζί σας· θέλουν να δουν πώς ταξιδέψατε στο Πακιστάν και πώς ήταν το φαγητό. Δεν ήταν πάντα ξεκάθαρο για εμάς ότι έπρεπε να είμαστε τόσο διαφανείς, και είναι κάτι που χρειάστηκε να συζητήσουμε. Όταν κυκλοφόρησε η πρώτη La Liste και με βλέπετε να πέφτω και να χάνω ένα σκι, ο κόσμος το απόλαυσε πραγματικά. Αυτό ήταν που συζητούσαν, επειδή μπορούσαν να ταυτιστούν. Είναι λίγο βαρετό να βλέπεις τα πάντα να πηγαίνουν τέλεια. Το να βλέπεις ανθρώπους να προσπαθούν, ακόμη κι αν τελικά δεν τα καταφέρνουν· αυτό έχει ενδιαφέρον.

Σαμ: Πριν από πέντε χρόνια, θα είχαμε διαφορετική νοοτροπία. Δεν θα είχαμε δείξει κάποιες από τις εικόνες και τις ιστορίες που βλέπετε στο La Liste: Everything or Nothing. Για μένα, ως οδηγό, το να βλέπω μια διαδρομή που κατέβηκα με σκι να καταρρέει αφού έφτασα στο τέλος… Δεν κάνει απαραίτητα καλό στη φήμη μου, αλλά στο τέλος της ημέρας, αυτή είναι η ειλικρινής αλήθεια για όσα συνέβησαν. Και είναι καλό να μιλάμε γι’ αυτό. Γνωρίζουμε ότι ο κόσμος έχει εμπνευστεί από το στιλ μας στο σκι. Ο Jérémie κι εγώ θεωρούμε σημαντικό να δείχνουμε ότι δεν είναι εύκολο και ότι, αν συμβεί κάτι, οι συνέπειες μπορεί να είναι πολύ σοβαρές.

Έχετε δει να αλλάζει η κουλτούρα ασφάλειας από τότε που ξεκινήσατε και οι δυο σας; 

Sam: Το freeride έχει εξελιχθεί σημαντικά χάρη στον σύγχρονο εξοπλισμό και τα μέσα επικοινωνίας. Όλο και περισσότεροι άνθρωποι βγαίνουν εκτός πίστας, ενώ τα ατυχήματα αναλογικά είναι λιγότερα.

Ζερεμί: Συμφωνώ. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα στον τρόπο με τον οποίο μιλούμε για το άθλημα. Το να έχεις καλύτερη ράβδο ανίχνευσης ή φτυάρι επειδή εξελίσσονται τα υλικά δεν είναι το κύριο ζήτημα. Όταν χρησιμοποιείς αυτόν τον εξοπλισμό, σημαίνει ότι έχει ήδη συμβεί ένα ατύχημα. Παλαιότερα, το freeride είχε σε κάποιο βαθμό μια κουλτούρα επίδειξης, αλλά τώρα αφορά πραγματικά την εκπαίδευση. Ο κόσμος είναι πιο ενημερωμένος και εμείς, ως επαγγελματίες, προσπαθούμε πραγματικά να βελτιώσουμε τις εικόνες και τις ιδέες που προβάλλουμε. Τώρα υπάρχουν περισσότεροι freeriders, αλλά αν ρωτήσεις όλους αν έχουν πομποδέκτη χιονοστιβάδας, ράβδο ανίχνευσης, φτυάρι και σακίδιο με αερόσακο, θα σου πουν πως έχουν — και τα χρησιμοποιούν επειδή υπάρχει αυτή η κουλτούρα και η ενημέρωση.

Η ζωή σου μπορεί να μη μοιάζει με εκείνη ενός φοιτητή ή υπαλλήλου γραφείου που περιμένει με ανυπομονησία τα λίγα πολύτιμα Σαββατοκύριακα στο βουνό. Παρ’ όλα αυτά, τι θα έλεγες σε κάποιον που προγραμμάτισε μια εξόρμηση, αλλά όταν φτάνει η μέρα οι συνθήκες είναι άθλιες; 

Sam: Δεν είναι πάντα προφανές ότι πρέπει να πεις «όχι», αλλά αυτό που βρίσκουμε χρήσιμο είναι να έχεις ένα σχέδιο Β. Βρες κάτι παρόμοιο, αλλά σε ένα πιο ασφαλές περιβάλλον, όπου μπορείς ακόμη να δοκιμάσεις τα όριά σου. Δεν θέλεις να περάσεις τη μέρα σου πιέζοντας τα όριά σου στα ψηλά βουνά όταν φοβάσαι.

Ζερεμί: Θα έλεγα επίσης ότι η αντιμετώπιση του κακού καιρού και των δύσκολων συνθηκών μάς οδήγησε να ασχοληθούμε και με άλλα αθλήματα. Ξεκινήσαμε το αλεξίπτωτο πλαγιάς. Τώρα, αν θέλουμε να δοκιμάσουμε κάτι αλλά δούμε ότι οι συνθήκες δεν είναι καλές, μπορούμε να κατεβούμε πετώντας και να πάμε για ποδηλασία το απόγευμα. Είναι πολύ πιο εύκολο όταν έχεις κι άλλες δραστηριότητες για να εξισορροπείς τα πράγματα και δεν είσαι τόσο προσηλωμένος σε ένα μόνο πράγμα. Στο τέλος της ημέρας, δεν μπορούμε να ελέγξουμε τον καιρό.

Ποια θα ήταν η τελευταία σας συμβουλή για κάποιον που λατρεύει το σκι, αλλά δεν μπορεί να βγαίνει στις πίστες τόσο συχνά όσο εσείς οι δύο; 

Ζερεμί: Τελικά, εσύ παίρνεις την τελική απόφαση για το τι θα κάνεις. Όμως, η οπτική γωνία κάποιου άλλου θα σε βοηθήσει να κρίνεις καλύτερα. Εγώ ακούω πραγματικά τις απόψεις και τις συμβουλές των οδηγών και των μελών της ομάδας περιπολίας. Ειδικά αν ταξιδεύεις σε μια περιοχή, ακόμη κι αν έρχεσαι απλώς από την πόλη, μη φοβάσαι να ρωτήσεις τους ανθρώπους που ζουν στο βουνό τι πιστεύουν.

Σαμ: Είναι καλό σημάδι όταν δεν χρειάζεται να πιεστείς υπερβολικά. Όταν όλα πάνε στραβά, τότε ίσως είναι εντάξει να πεις: «ήταν μια ωραία μέρα στα βουνά, αλλά θα το πάρω πιο χαλαρά». Θα υπάρξουν εκείνες οι μέρες που όλα είναι τέλεια ευθυγραμμισμένα — η δυναμική της ομάδας, το δελτίο κινδύνου χιονοστιβάδων — και τότε είναι πραγματικά η στιγμή να τολμήσεις και να δημιουργήσεις όμορφες αναμνήσεις.

Διαδικτυακό εργαστήριο ασφάλειας στο χιόνι -Παρακολουθήστε τώρα Παρακολουθήστε ιστορίες από χιονοστιβαδικά πεδία σεΠτυχές Επ. 01